Edward Lear

Όταν τον περασμένο Ιούνιο αναρτούσαμε ένα άρθρο για τον Edward Lear, έναν πολυτάλαντο Άγγλο ζωγράφο, εικονογράφο, συγγραφέα, ποιητή και μουσικό (!!) δεν μπορούσαμε να φανταστούμε, ότι ένα περίπου μήνα μετά θα τον βρίσκαμε πάλι μπροστά μας, με αφορμή όμως την τραγική πυρκαγιά στο Μάτι.

Και δείτε πώς έγινε. Αναζητούσαμε πληροφορίες για την χλωρίδα της Αττικής τους περασμένους αιώνες, ώστε να δείξουμε πως τα πεύκα  αποτελούν συστατικό μέρος της, και έτσι να ελαφρύνουμε κάπως την κατηγορία, ότι αυτά τα ίδια και όχι η διαχείριση που κάνουμε στο περιβάλλον της Αττικής, ευθύνονται για τις φωτιές.

Διαβάζοντας λοιπόν το βιβλίο της κ. Αικατερίνης Κουμαριανού, ΑΘΗΝΑ, η πόλη-οι άνθρωποι, πέσαμε πάνω σε μια πανέμορφη ελαιογραφία του Edward Lear, που εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη. Η ελαιογραφία παρουσιάζει μια άποψη της πεδιάδας του Μαραθώνα που με βάση τον προσανατολισμό της παραλίας και του Ακρωτηρίου του Μαραθώνα, εικάζουμε ότι ο ζωγράφος την φιλοτέχνησε  από το όρος Κοτρώνι που βρίσκεται βορειοδυτικά του Μαραθώνα.

Στην ελαιογραφία παρουσιάζεται μια παρέα ντόπιων που ξεκουράζεται στη ρίζα ενός βράχου. Σε πρώτο πλάνο εικονίζονται οι κομψότατες κουκουναριές της περιοχής (Pinus Pinea) με την ομπρελόσχημη κώμη τους, ενώ στο βάθος, πίσω από τις Χαλέπιες πεύκες (Pinus halepensis διαγράφεται ο κόλπος του Μαραθώνα και το ακρωτήριό του.

Η ελαιογραφία αυτή μάς παρεκίνησε να αναζητήσουμε και άλλα έργα του Lear που να σχετίζονται με την Αττική και την Ελλάδα γενικότερα. Και βρήκαμε ένα σωρό, γιατί ο ταλαντούχος ζωγράφος, ήταν ένας ακούραστος περιηγητής. Από το  1848 ως το 1877 πραγματοποίησε πολλά ταξίδια στην Ελλάδα και απαθανάτισε σε δεκάδες πίνακές του τοπία και ιστορικούς τόπους της.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικούς από τους πίνακες του Lear που απεικονίζουν τον Μαραθώνα, αλλά και άλλους που έκανε από διάφορες περιοχές της πατρίδας μας,  κατά τη διάρκεια των επανειλημμένων και μακρών επισκέψεών του.

Θαυμάστε λοιπόν τα πεύκα της Αττικής, που είναι πανταχού παρόντα στους πίνακες που την απαθανάτισαν-και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς, αφού  η νότια Ελλάδα (κυρίως) αποτελεί τον χώρο φυσικής εξάπλωσης του -λόγω της ανθεκτικότητάς του στην έλλειψη νερού και στις υψηλές θερμοκρασίες. Θαυμάστε όμως και τις ελιές και τα κυπαρίσσια της Κέρκυρας, όλα πανέμορφα και δοξαστικά της φυσικής ομορφιάς της πατρίδας μας.

Μαραθώνας
Μαραθώνας
Κέρκυρα από τον λόφο Γαστούρι

Continue reading «Edward Lear»

Οι ζωγραφιές της Επινάλ

Στη γαλλική γλώσσα η έκφραση Image dÉpinal σημαίνει τη «μαγική εικόνα», την απλοϊκή αναπαράσταση που παρουσιάζει με ελκυστικό τρόπο μια ωραιοποιημένη πραγματικότητα.

Η έκφραση αυτή έλκει την καταγωγή της από την καλλιτεχνική παραγωγή μιας μεγάλης σειράς εικονογράφων, λιθογράφων και τυπογράφων,  οι οποίοι από την έναρξη της Γαλλικής Επαναστάσεως, ως και τον 19ο αιώνα δημιούργησαν στην πόλη Επινάλ, μια σχολή λαϊκής εικονογραφίας που απεικόνιζε θρησκευτικά θέματα, θέματα παρμένα από την ιστορία του Γαλλικού έθνους, παραμύθια, στιγμιότυπα της καθημερινότητας αλλά και ζώα, φυτά, όπως επίσης και σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Το χαρακτηριστικό των εικόνων που παρήγαγε η σχολή αυτή, ιδρυτής της οποίας ήταν ο εικονογράφος και τυπογράφος Jean-Charles Pellerin, ήταν τα φωτεινά, ελκυστικά χρώματα και η απλή γραμμή που έκανε κατανοητό το μήνυμα που μετέφεραν. Οι εικόνες αυτές που πωλούνταν από πλανόδιους πωλητές και γνώρισαν μεγάλη ακμή κατά τον 19ο αιώνα, επηρέασαν την γαλλική, αλλά και ευρωπαϊκή  εικονογραφία, θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του  γαλλικού εικαστικού πολιτισμού.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις εικόνες της εκπληκτικής αυτής σχολής που αφορούν στον φυσικό κόσμο, παροτρύνοντας τον αναγνώστη να επισκεφθεί τους συνδέσμους που επισυνάπτουμε, για να θαυμάσει τις όμορφες ζωγραφιές, και για να πειστεί πως η κάπως απαξιωτική σύγχρονη γαλλική έκφραση, αδικεί την ομορφιά τους, τη ζωντάνια τους και το μορφωτικό περιεχόμενο που παρείχαν.



Continue reading «Οι ζωγραφιές της Επινάλ»

H Φυσική Ιστορία των Φυτών…

Κάποιες φορές στη Βιολογία συμβαίνει μια επιστημονικά ακριβέστατη περιγραφή ή παρατήρηση, να διατυπώνεται με τρόπο, ώστε η διαχωριστική γραμμή, ανάμεσα στην επιστήμη και στην τέχνη, να μοιάζει αδιόρατη, αν όχι πλασματική.

Διαβάστε παρακαλώ το ακόλουθο απόσπασμα που το συνέγραψε ο Anton Kerner von Marilaun, ένας σημαντικός Αυστριακός βοτανολόγος του 19ου αιώνα, για να περιγράψει την οικολογική διαδοχή και το σφρίγος της ζωής, και ίσως συμφωνήσετε:

…και τα χρόνια περνούν μέχρι μια δεύτερη γενιά φυτών να μπορέσει να αναπτυχθεί ισχυρότερη και πιο πλούσια στο προετοιμασμένο έδαφος. Το φυτικό βασίλειο όμως εργάζεται χωρίς σταματημό και επεκτείνει συνεχώς το πράσινο οικοδόμημα του. Στα απομεινάρια των αφανισμένων ριζών, καινούργιες και νεώτερες φυτικές μορφές βλαστάνουν και αυτή η ακούραστη μεταβολή συνεχίζεται, μέχρι οι σκιεροί θόλοι των υψηλών δένδρων να θροήσουν πάνω από τον πλούσιο χούμο του εδάφους.

Δείτε όμως και μερικές από τις ξυλογραφίες που συνοδεύουν το πλέον σημαντικό έργο του, τη «Φυσική Ιστορία των Φυτών, των μορφών τους, της ανάπτυξης, της αναπαραγωγής και της κατανομής τους» που εκδόθηκε στη Γερμανική γλώσσα το 1887. Αυτή τη φορά δεν είναι η ποίηση ή λογοτεχνία που καταρρίπτουν το όριο ανάμεσα στην τέχνη και στην επιστήμη, αλλά η ζωγραφική. Η ακριβής, τεκμηριωμένη και ταυτόχρονα γοητευτική.



Continue reading «H Φυσική Ιστορία των Φυτών…»

Gary Larson

O Gary Larson είναι ένας Αμερικανός γελοιογράφος του οποίου τα σκίτσα χαρακτηρίζονται από τις απλές γραμμές τους και ένα λεπτό, συχνά ρηξικέλευθο και ανατρεπτικό χιούμορ με το οποίο σχολιάζει την καθημερινότητα της Αμερικανικής κοινωνίας, αλλά και τη στάση της απέναντι στον φυσικό κόσμο και στο περιβάλλον

Το σημαντικότερο έργο του, η Αθέατη Πλευρά, είναι μια σειρά εκατοντάδων γελοιογραφιών, οι οποίες δημοσιεύθηκαν σε εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία, έγιναν κινούμενα σχέδια και κόσμησαν ημερολόγια και ευχετήριες κάρτες, ενώ συχνά αξιοποιήθηκαν στη διδασκαλία της Βιολογίας, λόγω του ακριβούς αλλά χαριτωμένου και κωμικού τρόπου με τον οποίο τα σχέδιά του προσεγγίζουν τον φυσικό κόσμο και την επιστήμη που τον μελετά.

Για τον σημαντικό αυτόν καλλιτέχνη, ένας άλλος διάσημος, αλλά από τον χώρο της επιστήμης και ειδικά της Βιολογίας, ο παλαιοντολόγος και εξελικτικός Stephen Jay Gould είχε γράψει:

Γνωρίζω κάτι αξιοσημείωτο που μάλλον αξίζει να το μοιραστώ μαζί σας για τον Gary Larson… Ο Gary Larson είναι ένας ιός που διαδίδεται σε όλην τη χώρα. Πιστεύω πως στις πόρτες των γραφείων του  80% των συναδέλφων μου, υπάρχει κολλημένο ένα καρτούν του Larson … Το απλό γέλιο όμως που προκαλούν τα σχέδια του, δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί ο Gary Larson έχει καταστεί ο εθνικός γελοιογράφος της Φυσικής Ιστορίας. Αν απέκτησε μια τόσο μεγάλη άτυπη αποδοχή, το οφείλει στο ότι κατανοεί πολύ καλά την επιστήμη και το λέω αυτό αναφερόμενος στις λεπτές αποχρώσεις και στις ιδέες-πολλές ακόμη και σε ένα καρτούν-που αποδεικνύουν ότι ο Larson γνωρίζει τις ακριβείς λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής και των πρακτικών μας.

Πριν λοιπόν σας αφήσουμε να απολαύσετε τις διασκεδαστικές και όμορφες γελοιογραφίες που αναρτήσαμε, λάβετε υπόψη πως ο καλλιτέχνης τιμήθηκε για τη συνεισφορά του στην κατανόηση του φυσικού κόσμου, με την απόδοσή του ονόματός τους σε ένα νέο είδος ψείρας, την Strigiphilus garylarsoni.

 


Continue reading «Gary Larson»

Descrizioni degli animali (Περιγραφές των ζώων)

Οι «Περιγραφές των ζώων» ήταν ένα τετράτομο έργο που εκδόθηκε στη Βενετία τον 18ο αιώνα και θεωρείται ως μια από τις ομορφότερες Φυσικές Ιστορίες που γράφηκαν στα Ιταλικά.

Στο έργο, που πριν συγκροτηθεί σε τόμους δημοσιευόταν σε μηνιαία τεύχη (1771-1775), περιλαμβάνονται αναλυτικές περιγραφές των τετραπόδων του πλανήτη τις οποίες είχε συγγράψει ο Ludovico Leschi.  Οι περιγραφές αυτές  συνοδεύονται από 200 χαλκογραφίες τις οποίες φιλοτέχνησε ο Innocente Alessandri, ένας σημαντικός χαράκτης της Βενετίας μαζί με το φίλο και συνεργάτη του Pietro Scataglia.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις όμορφες, χρωματισμένες στο χέρι, νατουραλιστικές χαλκογραφίες, καθώς και τον σύνδεσμο από τον οποίο ο αναγνώστης μπορεί να περιηγηθεί σε καθέναν από τους τόμους.


Continue reading «Descrizioni degli animali (Περιγραφές των ζώων)»

Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών

Το βιβλίο Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών, εκδόθηκε το 1912 στο Τόκυο. Συγγραφέας του ήταν ο Kintaro Okamura,  ο κορυφαίος θαλάσσιος βοτανολόγος της εποχής του. Ο Okamura που διετέλεσε διευθυντής του  Ινστιτούτου Αλιείας στο Τόκυο αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη των ιαπωνικών φυκών και στην ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειάς τους. 

Στο βιβλίο που είναι γραμμένο στην Ιαπωνική και στην Αγγλική γλώσσα  περιλαμβάνονται 50 σχέδια που αποτυπώνουν με επιστημονική ακρίβεια και καλλιτεχνική λεπτότητα τη μορφολογία  των φυκών και των μικροσκοπικών τομών τους.

Αν επιθυμείτε να δείτε το βιβλίο και γιατί όχι, να κατεβάσετε τις όμορφες εικόνες του, θα το επιχειρήσετε από εδώ.



Continue reading «Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών»