Το βιβλίο εντόμων του Fabre

Το βιβλίο που επιλέξαμε να παρουσιάσουμε αποτελεί «αναδιατύπωση» ενός βιβλίου του 19ου αιώνα που έφερε τον τίτλο: «Εντομολογικές αναμνήσεις» και συγγραφέας του ήταν ο φημισμένος Γάλλος εντομολόγος Jean-Henri Fabre, τον οποίο ο Κάρολος Δαρβίνος είχε χαρακτηρίσει ως τον «Όμηρο των εντόμων«, διότι συνδύαζε την συστηματική παρατήρηση και ακριβή καταγραφή των εντόμων και της ζωής τους με την  γλαφυρή περιγραφή τους, κάνοντας χρήση ενός ζωντανού και κατανοητού στο ευρύ κοινό λόγου.

Το βιβλίο του Fabre από την πρώτη έκδοσή του το 1886 γνώρισε πολλές επανεκδόσεις και μεταφράστηκε στα Αγγλικά από έναν διάσημο μεταφραστή τον Alexander Teixeira de Mattos. Αυτής λοιπόν της μετάφρασης αναδιατύπωση αποτελεί το βιβλίο: «Το βιβλίο εντόμων του Fabre» που το συνέγραψε η Ροδόλφη Στάγουελ και εκδόθηκε το 1926.

Στην εκδοχή της Στάγουελ, η συγγραφέας διατηρεί τα χαρακτηριστικά του πρωτότυπου έργου, όπως η ανάμειξη στοιχείων μυθολογίας, λαογραφίας με ακριβείς παρατηρήσεις που γίνονται στο πεδίο, προκειμένου να παρουσιαστούν με ακρίβεια, αλλά και μεταδοτικό ενθουσιασμό, η οικολογία, η φυσιολογία και γενικά ο τρόπος ζωής των εντόμων.

To βιβλίο  εικονογράφησε o Edward Julius Detmold, ένας σημαντικός ζωγράφος και χαράκτης που είχε επηρεαστεί από την παραδοσιακή γιαπωνέζικη ζωγραφική και συμπεριλαμβανόταν μεταξύ των κορυφαίων Βρετανών εικονογράφων.

Μαζί λοιπόν με τον σύνδεσμο προς το καλό βιβλίο, από εδώ, παρουσιάζουμε μερικές από τις εξαιρετικές εικόνες που το κοσμούν.






Μαθήματα Υγείας

Στην αντίληψή μας υπέπεσε ένα παιδικό βιβλίο για τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος που εκδόθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα (1887). Το βιβλίο τιτλοφορείται: Health lessons, a primary book και αν το παρουσιάζουμε, είναι διότι … παρά τους αιώνες που μας χωρίζουν από την έκδοσή του-και φυσικά τις νέες γνώσεις και τις νέες προσεγγίσεις στα ζητήματα διδακτικής που έχουν προστεθεί- είναι διδακτικό, διασκεδαστικό και μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για όσους διδάσκουν μαθήματα βιολογίας σε παιδιά ή γράφουν βιβλία γι΄αυτά.

Συγγραφέας του ήταν ο Jerome Walker, ιατρός  λέκτορας του Κολλεγίου Υγιεινής του Long Island και σύμβουλος επί θεμάτων υγιεινής, σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Στο βιβλίο ο συγγραφέας αποπειράθηκε να θίξει αντικείμενα που σχετίζονται με τη διατήρηση της υγείας, με έναν απολαυστικό, αλλά αξιόπιστο τρόπο, που όπως γράφει στον πρόλογο δεν στηρίζεται στις συνηθισμένες μεθόδους. Και πράγματι από το πρώτο κεφάλαιό του επιχειρεί να πείσει τους μικρούς μαθητές για την ανάγκη να γνωρίζουν πώς λειτουργεί το σώμα τους, συγκρίνοντας αυτά που δεν μπορεί να κάνει ένα σκιάχτρο ή ένας χιονάνθρωπος σε σχέση με αυτά που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος.

Στα επόμενα κεφάλαια το βιβλίο καταπιάνεται με την παρουσίαση βασικών αναγκών του ανθρώπου, όπως η πρόσληψη τροφής, η αναπνοή, η διαρκής επισκευή των φθορών που υφίσταται στο πέρασμα του χρόνου το ανθρώπινο σώμα κ.ά., συνδέοντάς τις με τη δομή και τη λειτουργία των οργάνων που τις ικανοποιούν.

Οι εικόνες που συνοδεύουν το βιβλίο μπορεί να μην είναι γραφιστικά αριστουργήματα, εξαιρουμένων μερικών λιθογραφιών που είναι εξαιρετικές. Όμως συνδέονται με το κείμενο, βοηθούν τον μικρό μαθητή να εμπεδώσει και να απομνημονεύσει τις γνώσεις που προσλαμβάνει και σε μερικές περιπτώσεις δείχνουν με απλοποιημένο, και μηχανικό, αλλά ακριβή τρόπο, το πώς είναι δομημένο ένα όργανο ή πώς επιτελείται μια λειτουργία. 

Ξεφυλλίστε λοιπόν αυτό το παλαιό αλλά ακόμη γοητευτικό βιβλίο από τον σύνδεσμο που παρέχουμε εδώ.





Ο μαγευτικός κόσμος του Walter Crane

Walter Crane (1845-1915), ήταν ένας Άγγλος εικονογράφος που αν και γνωστός κυρίως για τις εικονογραφήσεις παιδικών βιβλίων, επηρέασε την διακοσμητική τέχνη του καιρού του, ως εκπρόσωπος του καλλιτεχνικού κινήματος Art Nouveau στη Βρετανία.

Οι εικόνες του, που χαρακτηρίζονται από  ζωντάνια και φωτεινά χρώματα, είναι ποιητικές,  εκπλήττουν με την ευφάνταστη και συχνά σουρεαλιστική σύλληψή τους και είναι επηρεασμένες από την εργασία των χαρακτών του μεσαίωνα, αλλά και την γιαπωνέζικη τέχνη, με τις κομψές γραμμές, την απουσία προοπτικής και την άφθονη αξιοποίηση διακοσμητικών στοιχείων.

Μεταξύ των βιβλίων που  εικονογράφησε εξέχουσα θέση κατέχει η Flora Fantasy in an old English garden (η Ανθική Φαντασία σε έναν παλαιό Αγγλικό κήπο) που εκδόθηκε το 1899.

Στις εικόνες του βιβλίου αυτού- ένα από τα 50 βιβλία για παιδιά που δημοσίευσε- παρουσιάζονται τα φυτά που μπορεί να συναντήσει κανείς σε έναν αγγλικό κήπο, συνοδευμένα από μικρά ποιήματα που είχε συγγράψει ο ίδιος.

Το βιβλίο αρχίζει με την εικόνα του ίδιου του καλλιτέχνη να ακουμπά στον κορμό ενός δένδρου ονειρευόμενος «έναν παλιό εγγλέζικο κήπο, στον οποίο τα φυτά έχουν ονόματα ανθρώπων και μοιάζουν με ιππότες και αρχόντισσες»

συνεχίζει με την εικόνα μιας νεράιδας, που τον καλωσορίζει στον φανταστικό κήπο που πρόκειται να περιηγηθεί,

και τελειώνει με την εικόνα των δυό τους να πίνουν ευχόμενοι μια επόμενη χαρούμενη συνάντηση.

Continue reading «Ο μαγευτικός κόσμος του Walter Crane»

Οι ζωγραφιές της Επινάλ

Στη γαλλική γλώσσα η έκφραση Image dÉpinal σημαίνει τη «μαγική εικόνα», την απλοϊκή αναπαράσταση που παρουσιάζει με ελκυστικό τρόπο μια ωραιοποιημένη πραγματικότητα.

Η έκφραση αυτή έλκει την καταγωγή της από την καλλιτεχνική παραγωγή μιας μεγάλης σειράς εικονογράφων, λιθογράφων και τυπογράφων,  οι οποίοι από την έναρξη της Γαλλικής Επαναστάσεως, ως και τον 19ο αιώνα δημιούργησαν στην πόλη Επινάλ, μια σχολή λαϊκής εικονογραφίας που απεικόνιζε θρησκευτικά θέματα, θέματα παρμένα από την ιστορία του Γαλλικού έθνους, παραμύθια, στιγμιότυπα της καθημερινότητας αλλά και ζώα, φυτά, όπως επίσης και σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Το χαρακτηριστικό των εικόνων που παρήγαγε η σχολή αυτή, ιδρυτής της οποίας ήταν ο εικονογράφος και τυπογράφος Jean-Charles Pellerin, ήταν τα φωτεινά, ελκυστικά χρώματα και η απλή γραμμή που έκανε κατανοητό το μήνυμα που μετέφεραν. Οι εικόνες αυτές που πωλούνταν από πλανόδιους πωλητές και γνώρισαν μεγάλη ακμή κατά τον 19ο αιώνα, επηρέασαν την γαλλική, αλλά και ευρωπαϊκή  εικονογραφία, θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του  γαλλικού εικαστικού πολιτισμού.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις εικόνες της εκπληκτικής αυτής σχολής που αφορούν στον φυσικό κόσμο, παροτρύνοντας τον αναγνώστη να επισκεφθεί τους συνδέσμους που επισυνάπτουμε, για να θαυμάσει τις όμορφες ζωγραφιές, και για να πειστεί πως η κάπως απαξιωτική σύγχρονη γαλλική έκφραση, αδικεί την ομορφιά τους, τη ζωντάνια τους και το μορφωτικό περιεχόμενο που παρείχαν.



Continue reading «Οι ζωγραφιές της Επινάλ»

H τέχνη της απεικόνισης των ζώων

Η τέχνη της απεικόνισης των ζώων είναι ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1912 από τον εκδοτικό οίκο F. Warne στο Λονδίνο. Το βιβλίο περιέχει 50 μελέτες της άγριας ζωής που φιλοτέχνησε ο Friedrich Wilhelm Kuhnertένας σπουδαίος Γερμανός ζωγράφος, εικονογράφος και συγγραφέας,  o oποίος ειδικευόταν στην απεικόνιση της άγριας ζωής.

O Kuhnert σε αντίθεση με τους συγχρόνους του καλλιτέχνες δεν ζωγράφιζε τα ζώα επισκεπτόμενος ζωολογικούς κήπους, αλλά στο φυσικό περιβάλλον τους, διότι ενδιαφερόταν τα έργα του (ακουαρέλες, ελαιογραφίες, χαρακτική) να αποσπούν και να αναδεικνύουν, τις συνήθειες των ζώων, τον αγώνα τους για την επιβίωση και ό,τι γενικά θεωρούσε ως «ουσία της άγριας ζωής» ιδιαίτερα μάλιστα στην Αφρικανική Ήπειρο, την οποία λάτρευε.

Το αγαπημένο θέμα του ήταν ο Αφρικανικός λέοντας τον οποίο έχει απαθανατίσει σε πολλούς πίνακές του, ενώ το πιο δυνατό σημείο της δεξιοτεχνίας του, θεωρείται η απόδοση των αποχρώσεων στο τρίχωμα και στο πτέρωμα των ζώων, καθώς και η ικανότητά του να δημιουργεί ένα σκηνικό άγριας ζωής που μάγευε τον θεατή των έργων του.

 Οι εκπληκτικοί πίνακες του έργου συνοδεύονται από κείμενο για κάθε ένα από τα απεικονιζόμενα ζώα, το οποίο συνέταξε ο Richard Lydekker  ένας φημισμένος στην εποχή του φυσιοδίφης και συγγραφέας δεκάδων βιβλίων Φυσικής Ιστορίας.

Δείτε λοιπόν μερικές από τις όμορφες εικόνες του βιβλίου, που μπορείτε να το δείτε και να το κατεβάσετε από εδώ.


Continue reading «H τέχνη της απεικόνισης των ζώων»

Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης

Το 1922 ο Hallam Hawksworth-ψευδώνυμο του εκδότη εφημερίδων και καθηγητή Francis Blake Atkinson-εξέδωσε στον εκδοτικό οίκο Charles Scribner’s and sons ένα βιβλίο που έφερε τον τίτλο: Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης.

Το βιβλίο χρησιμοποιώντας με πολύ ευφάνταστο τρόπο ένα μείγμα λαϊκών παραμυθιών, δεδομένων που είχαν αντληθεί από την επιστήμη της εποχής και εικόνων, επιχειρούσε να μυήσει τους νεαρούς αναγνώστες στα θαύματα του φυσικού κόσμου, δίνοντας φωνή και υπόσταση σε καθένα από αντικείμενα που διερευνούσε, κυρίως όμως στον αφηγητή του, που δεν είναι άλλος από ένας κόκκος σκόνης.

Έτσι στον πρόλογό του βιβλίου του ο συγγραφέας αφήνει τον αφηγητή του να αυτοπαρουσιαστεί λέγοντας:

«Δεν θέλω να πιστέψετε πως είμαι καυχησιάρης. Πιστεύω όμως πως είμαι ένας από τους μεγαλύτερους ταξιδιώτες που υπήρξαν ποτέ. Κι αν κάποιος, ζωντανός ή νεκρός, έχει επισκεφθεί από περισσότερα μέρη απ’ όσα επισκέφθηκα εγώ, θα ήθελα παρακαλώ να μου το πείτε. Και τα λέω αυτά, όχι μόνο διότι βρέθηκα σε όλους τους τόπους και έλαβα μέρος σε όλες τις διαδικασίες που περιγράφονται στο βιβλίο αυτό. Όχι δεν θέλω να πω αυτό. Θέλω όμως να σας παρακαλέσω να θυμηθείτε πόσο ζει ένας κόκκος σκόνης και επίσης να αναλογιστείτε με πόσους άλλους κόκκους σκόνης, πολύπειρους ταξιδευτές όπως ο ίδιος, συναντήθηκε και αναμίχθηκε στο διάβα της ζωής του«.

και καταλήγει με την παράθεση ενός συγκινητικού δίστιχου του Πέρση μαθηματικού, αστρονόμου, φιλοσόφου και ποιητή του 11ου αιώνα, Ομάρ Καγιάμ στο οποίο λέει:

Η ίδια η σκόνη που στροβιλίζεται κατά μήκος του δρόμου κάποτε ψιθύρισε στην αγάπη της πως η ζωή είναι γλυκιά.

Δείτε λοιπόν μερικές αντιπροσωπευτικές εικόνες του βιβλίου αυτού και ευχηθείτε, όπως συντάκτης των γραμμών αυτών, κάποτε το βιβλίο αυτό να το δούμε μεταφρασμένο και στη γλώσσα μας. O σύνδεσμος προς το εξαιρετικό βιβλίο από εδώ.


Continue reading «Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης»