Η Εύχρηστη (αλλά και πανέμορφη) Φυσική Ιστορία

Ο Ernest Protheroe ήταν ένας πολυγραφότατος Bρεταννός συγγραφέας παιδικών βιβλίων που τα βιβλία του για τα αγόρια, τα υπέγραφε με το πραγματικό επώνυμό του, ενώ τα βιβλία του για τα κορίτσια με ψευδώνυμα όπως: Alys Chatwyn, Phyllis Hanley, P. Nester, και Marjorie Wynne.

Μεταξύ των βιβλίων του ήταν η “Εύχρηστη Φυσική Ιστορία” ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1910 από τον εκδοτικό οίκο Boston, R.G. Badger, The Gorham press, στο οποίο όπως δηλώνει ο ίδιος στον πρόλογό του δεν φιλοδόξησε να συγγράψει ένα επιστημονικό εγχειρίδιο, αλλά ένα βιβλίο που θα διέγειρε το ενδιαφέρον του αναγνώστη για τον ζωικό κόσμο και θα του δημιουργούσε ένα καλωσυνάτο αίσθημα για τις βουβές υπάρξεις που μας συντροφεύουν και με διάφορους τρόπους υπηρετούν τις ζωές μας.

Στο βιβλίο ο συγγραφέας επεδίωξε να περιορίσει κατά το δυνατόν τη χρήση πολύ εξειδικευμένων τεχνικών όρων και σχολαστικής κατάταξης. Ωστόσο δεν παραμέλησε την ακρίβεια των περιγραφών των αντιπροσωπευτικών ζώων κάθε τάξης, την οποία ενίσχυσε με τις 318 εικόνες του βιβλίου, από τις οποίες οι 136 είναι έγχρωμες, όλες εξαιρετικής ομορφιάς.

Ανατρέξτε λοιπόν στις σελίδες του και θα διαπιστώσετε τον υποδειγματικά ευχάριστο και εποικοδομητικό τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας ξεναγεί τον μη εξειδικευμένο αναγνώστη στον Φυσικό Κόσμο.

Ένα εξαιρετικό βιβλίο των μέσων του 19ου αιώνα για τα θαύματα των φυτών

Το όνομά του φέρει ένας κρατήρας της Σελήνης και ένας του Άρη, καθώς και ένας αστεροειδής, εις αναγνώριση της μεγάλης συνεισφοράς του στην επιστήμη της Αστρονομίας. Ο ίδιος, διαπρεπής αστρονόμος των μέσων του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου, ήταν παράλληλα ένας πολυγραφότατος συγγραφέας βιβλίων με τα οποία μεταλαμπάδευε τον θαυμασμό και τη γνώση του για τις Φυσικές Επιστήμες στο ευρύ κοινό. Μεταξύ των βιβλίων αυτών συμπεριλαμβάνονται και τα «Θαύματα των Φυτών» το οποίο υπέγραψε, όχι με το πραγματικό όνομά του Camille Flammarion, αλλά με το ψευδώνυμο: Fulgence Marion.

Αυτό λοιπόν το βιβλίο που αποσκοπούσε στην παρουσίαση «μερικών από τα από τα πιο θαυμαστά φυτά και φαινόμενα που συνδέονται με αυτά, ώστε να είναι αδύνατον να αποτύχουν να σας εντυπωσιάσουν» σας παρουσιάζουμε σήμερα.

Το έχουμε αντλήσει από την αμερικανική έκδοση, μέρος μιας σειράς βιβλίων με τον γενικό τίτλο: «Τα θαύματα της Φύσης της Επιστήμης και των Τεχνών» που εκδόθηκε το 1872 από τον εκδοτικό οίκο Charles Scribner. Tο βιβλίο κοσμείτο από 61 περίτεχνες λιθογραφίες για τον εικονογράφο των οποίων δεν γίνεται μνεία.

O σύνδεσμος προς το όμορφο βιβλίο, από εδώ.

 

 

H ακροθαλασσιά παρουσιασμένη για παιδιά

Ο τίτλος του βιβλίου ήταν : Η ακροθαλασσιά παρουσιασμένη για παιδιά, εκδόθηκε το 1910, ως μέρος μιας  σειράς βιβλίων που παρουσίαζαν τον φυσικό κόσμο στα παιδιά και (συν)συγγραφέας του ήταν η εικονογράφος Janet Harvey Kelman. Σκοπός του βιβλίου ήταν η παρουσίαση των ζωικών και φυτικών οργανισμών της ακτογραμμής, την περιγραφή των οποίων είχε αναλάβει ο συγγραφέας εκλαϊκευτικών βιβλίων Rev. Theodore Wood.

Ανατρέχοντας στις σελίδες του από τον σύνδεσμο που σας παρέχουμε εδώ μπορείτε να δείτε τις 48 όμορφες χρωμολιθογραφίες που το κοσμούν και διαβάζοντας το κείμενό του να χαρείτε έναν επιστημονικό λόγο κατανοητό και γοητευτικό για το κοινό για το οποίο στο οποίο προορίζεται, ταυτοχρόνως όμως επιστημονικά σαφή και ακριβή.

Μια ιδέα για το ύφος του βιβλίου αποτελεί ο πρόλογός  του που συνέγραψε ο Rev. Theodore Wood στον οποίο σημειώνει:

Το βιβλίο αυτό αποσκοπεί στο να βοηθήσει τα μικρά αγόρια και κορίτσια να χρησιμοποιούν τα μάτια τους. Ο κόσμος είναι γεμάτος από όμορφα αξιοθέατα και υπέροχες υπάρξεις και τις πιο όμορφες και θαυμαστές μπορούμε να τις δούμε σε μια παραλία.

Γι’ αυτό κι εγώ προσπάθησα να πω στα αγόρια και στα κορίτσια, που είναι αρκετά τυχερά ώστε να επισκεφθούν μια παραλία, τι θάπρεπε να αναζητήσουν και πού. Και μπορώ να τα διαβεβαιώσω πως αν κάνουν τον κόπο να δουν, ό,τι μπορεί να γίνει αντιληπτό, θα ανακαλύψουν νέα ενδιαφέροντα περιδιαβαίνοντας την παραλία, και έτσι οι διακοπές τους σε αυτήν, θα τους φανούν δέκα φορές πιο απολαυστικές απ΄ό,τι προηγουμένως.

Απ’ όσο γνωρίζουμε το καλό βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί στα Ελληνικά. Η καλή όμως ιδέα που προσφέρει για το ύφος και το περιεχόμενο βιβλίων που προορίζονται για παιδιά, οπότε μπορεί να χρησιμεύσει ως πηγή έμπνευσης για όσους ενδιαφέρονται για τη συγγραφή σχετικών βιβλίων.

Continue reading «H ακροθαλασσιά παρουσιασμένη για παιδιά»

Οι θαμώνες της σιωπής

Εκδόθηκε το 1907 έφερε τον τίτλο: «Οι θαμώνες της σιωπής» και σε αυτό ο συγγραφέας του Charles G.D. Roberts (1860-1943), Καναδός ποιητής, πεζογράφος, αλλά και μελετητής της Φυσικής Ιστορίας, εξέθεσε στα μάτια του αναγνώστη του στιγμιότυπα της Άγριας Ζωής, με σεβασμό στην επιστημονική ακρίβεια, αλλά και με την ενσυναίσθηση ενός λογοτέχνη που μεγιστοποιεί το δράμα της επιβίωσης, τοποθετώντας το σε ένα υποβλητικό και σιωπηρό κόσμο, στον οποίο κάθε ενέργεια για την εξασφάλιση της τροφής ή την αποφυγή της σύλληψης παίρνει συνταρακτικές διαστάσεις.

To βιβλίο, κοσμείτο από 50 περίπου εικόνες που φιλοτεχνήθηκαν από έναν σημαντικό Αμερικανό εικονογράφο της Άγριας Ζωής, τον  Charles Livingston Bull (1874-1932). Ανατρέχοντας στις εικόνες που αναρτήσαμε θα διαπιστώσετε πως τόσο στα σκίτσα του με μελάνι (τα περισσότερα), όσο και στις έγχρωμες υδατογραφίες του, η απλή και επηρεασμένη από την Ιαπωνική τεχνοτροπία γραμμή, συνοδεύει με την ακρίβεια, αλλά και τη δραματικότητά της, το κείμενο για το οποίο σύρθηκε…

Ο σύνδεσμος προς το βιβλίο από εδώ

Continue reading «Οι θαμώνες της σιωπής»

Σπαζοκεφαλιές…

Το μηνιαίο περιοδικό ονομαζόταν Nature and Science, ήταν έκδοση του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και στη δεκαετία του 1960 παρείχε στους μαθητές αναγνώσματα και δραστηριότητες σχετικές με τον τίτλο του, ενώ κάθε τεύχος συνοδευόταν από την έκδοση για τον εκπαιδευτικό, η οποία περιείχε πρόσθετο υλικό και οδηγίες για την ένταξη του περιοδικού στη διδασκαλία.

Σε μια από τις στήλες του όμορφου αυτού περιοδικού υπήρχαν διασκεδαστικές σπαζοκεφαλιές με θέματα αντλημένα από τον Φυσικό Κόσμο, με τις οποίες ο μικρός αναγνώστης εξασκούσε την παρατηρητικότητά του και ακόνιζε ευχάριστα, τη δεξιότητά του στη λογική και στη μαθηματική σκέψη. 

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις σπαζοκεφαλιές αυτές, με τις οποίες ελπίζουμε πως θα διασκεδάσετε και ίσως μπείτε στον πειρασμό να τις προβάρετε στα παιδιά σας, ή στους μικρούς μαθητές σας. Παρέχουμε όμως και τις λύσεις τους, στο τέλος του άρθρου.

Θα επανέλθουμε στο περιοδικό αυτό που είναι ένας πραγματικός θησαυρός ιδεών για δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν με απλά μέσα γύρω από τις φυσικές επιστήμες και τη Βιολογία. (Ιδού η διεύθυνσή του, για όσους επιθυμούν να ανατρέξουν στις σελίδες του) Continue reading «Σπαζοκεφαλιές…»

Τι είδε ο κ. Δαρβίνος στο ταξείδι του γύρω από τον κόσμο με το πλοίο Beagle;

Το 1879 ο νεοϋορκέζικος εκδοτικός οίκος Harper & Brothers εξέδωσε ένα εικονογραφημένο βιβλίο που αποσκοπούσε να μυήσει το νεαρό αναγνωστικό κοινό στην Εξελικτική θεωρία και να το παροτρύνει στη μελέτη της Φυσικής Ιστορίας. Το βιβλίο έφερε τον τίτλο: Τι είδε ο κ. Δαρβίνος στο ταξείδι του γύρω από τον κόσμο με το πλοίο Beagle; και συγγραφέας του ήταν ο  Wendell Phillips Garrison.

Στις 235 σελίδες του βιβλίου που ο Garrison συνέγραψε με βάση το βιβλίο του Κ. Δαρβίνου:  «Ημερολόγιο Ερευνών κατά τη διάρκεια του ταξειδιού με το Beagle» -δηλαδή του πρώτου (αυτοβιογραφικού) βιβλίου του μεγάλου φυσιοδίφη, γνωστού πλέον ως  «Το ταξείδι με το Beagle«- περιλαμβάνονται 4 κεφάλαια (Ζώα, Άνθρωπος, Γεωγραφία, Φύση), ένα αναλυτικό ευρετήριο των προσώπων που αναφέρονται σε αυτό και 100 εξαιρετικές ξυλογραφίες.

Ο συγγραφέας του βιβλίου έχει παραθέσει δύο διαφορετικούς προλόγους, έναν που τον απευθύνει στους γονείς των νεαρών αναγνωστών του, και έναν που τον απευθύνει στους νεαρούς αναγνώστες του.
Στον πρόλογο του προς τους γονείς, ο συμπιλητής-όπως προτιμά ο Garrison να χαρακτηρίζει τον εαυτό του-  ενημερώνει για την σκοπιμότητα του βιβλίου, και παρουσιάζει το περιεχόμενο κάθε κεφαλαίου, εξηγώντας ότι οι ιστορίες που έχει αποσπάσει για τα ζώα και για τους τόπους από το πρωτότυπο έργο, έχουν τοποθετηθεί σε χρονολογική σειρά και έχουν συνταχθεί με  τρόπο, ώστε ο νεαρός αναγνώστης να ενημερώνεται για τη γεωγραφική κατανομή κάθε ζώου και να το συσχετίζει με τα χαρακτηριστικά του τόπου στον οποίο ζει.
Συστήνει επίσης την ανάγνωση του βιβλίου στο σχολείο, γράφοντας ότι: «Η προσφορά της ως μια άσκηση στη γλώσσα μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη απ΄όση κάποιος μπορεί να φανταστεί», ενώ απευθυνόμενος προς εκείνους που θεωρούν τον κ. Δαρβίνο ως έναν υλιστή, επισημαίνει πως:  «Θα ανακαλύψουν μια εύγλωττη έκφραση της ανθρώπινης κατανόησης, τόσο ευρεία όσο αυτή που απαθανατίσθηκε από τον Ρωμαίο κωμικό όταν έλεγε: homo sum: humani nil a me alienum puto (Είμαι ένας άνθρωπος, δεν θεωρώ τίποτε ανθρώπινο, ως ξένο προς εμένα)».

Δείτε λοιπόν μερικές από τις όμορφες ξυλογραφίες που επιλέξαμε από το βιβλίο αυτό, στο οποίο εξιστορείται κατά τη γνώμη του συγγραφέα του: Το συγκλονιστικότερο ταξείδι στην ανθρωπότητα, μετά το ταξείδι του Κολόμβου, κι αν αγαπάτε φυλλομετρήστε τις σελίδες του από τον σύνδεσμο που παραθέτουμε εδώ.

Continue reading «Τι είδε ο κ. Δαρβίνος στο ταξείδι του γύρω από τον κόσμο με το πλοίο Beagle;»