H Φυσική Ιστορία των Φυτών…

Κάποιες φορές στη Βιολογία συμβαίνει μια επιστημονικά ακριβέστατη περιγραφή ή παρατήρηση, να διατυπώνεται με τρόπο, ώστε η διαχωριστική γραμμή, ανάμεσα στην επιστήμη και στην τέχνη, να μοιάζει αδιόρατη, αν όχι πλασματική.

Διαβάστε παρακαλώ το ακόλουθο απόσπασμα που το συνέγραψε ο Anton Kerner von Marilaun, ένας σημαντικός Αυστριακός βοτανολόγος του 19ου αιώνα, για να περιγράψει την οικολογική διαδοχή και το σφρίγος της ζωής, και ίσως συμφωνήσετε:

…και τα χρόνια περνούν μέχρι μια δεύτερη γενιά φυτών να μπορέσει να αναπτυχθεί ισχυρότερη και πιο πλούσια στο προετοιμασμένο έδαφος. Το φυτικό βασίλειο όμως εργάζεται χωρίς σταματημό και επεκτείνει συνεχώς το πράσινο οικοδόμημα του. Στα απομεινάρια των αφανισμένων ριζών, καινούργιες και νεώτερες φυτικές μορφές βλαστάνουν και αυτή η ακούραστη μεταβολή συνεχίζεται, μέχρι οι σκιεροί θόλοι των υψηλών δένδρων να θροήσουν πάνω από τον πλούσιο χούμο του εδάφους.

Δείτε όμως και μερικές από τις ξυλογραφίες που συνοδεύουν το πλέον σημαντικό έργο του, τη «Φυσική Ιστορία των Φυτών, των μορφών τους, της ανάπτυξης, της αναπαραγωγής και της κατανομής τους» που εκδόθηκε στη Γερμανική γλώσσα το 1887. Αυτή τη φορά δεν είναι η ποίηση ή λογοτεχνία που καταρρίπτουν το όριο ανάμεσα στην τέχνη και στην επιστήμη, αλλά η ζωγραφική. Η ακριβής, τεκμηριωμένη και ταυτόχρονα γοητευτική.



Continue reading «H Φυσική Ιστορία των Φυτών…»

Descrizioni degli animali (Περιγραφές των ζώων)

Οι «Περιγραφές των ζώων» ήταν ένα τετράτομο έργο που εκδόθηκε στη Βενετία τον 18ο αιώνα και θεωρείται ως μια από τις ομορφότερες Φυσικές Ιστορίες που γράφηκαν στα Ιταλικά.

Στο έργο, που πριν συγκροτηθεί σε τόμους δημοσιευόταν σε μηνιαία τεύχη (1771-1775), περιλαμβάνονται αναλυτικές περιγραφές των τετραπόδων του πλανήτη τις οποίες είχε συγγράψει ο Ludovico Leschi.  Οι περιγραφές αυτές  συνοδεύονται από 200 χαλκογραφίες τις οποίες φιλοτέχνησε ο Innocente Alessandri, ένας σημαντικός χαράκτης της Βενετίας μαζί με το φίλο και συνεργάτη του Pietro Scataglia.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις όμορφες, χρωματισμένες στο χέρι, νατουραλιστικές χαλκογραφίες, καθώς και τον σύνδεσμο από τον οποίο ο αναγνώστης μπορεί να περιηγηθεί σε καθέναν από τους τόμους.


Continue reading «Descrizioni degli animali (Περιγραφές των ζώων)»

Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών

Το βιβλίο Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών, εκδόθηκε το 1912 στο Τόκυο. Συγγραφέας του ήταν ο Kintaro Okamura,  ο κορυφαίος θαλάσσιος βοτανολόγος της εποχής του. Ο Okamura που διετέλεσε διευθυντής του  Ινστιτούτου Αλιείας στο Τόκυο αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη των ιαπωνικών φυκών και στην ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειάς τους. 

Στο βιβλίο που είναι γραμμένο στην Ιαπωνική και στην Αγγλική γλώσσα  περιλαμβάνονται 50 σχέδια που αποτυπώνουν με επιστημονική ακρίβεια και καλλιτεχνική λεπτότητα τη μορφολογία  των φυκών και των μικροσκοπικών τομών τους.

Αν επιθυμείτε να δείτε το βιβλίο και γιατί όχι, να κατεβάσετε τις όμορφες εικόνες του, θα το επιχειρήσετε από εδώ.



Continue reading «Εικόνες των Ιαπωνικών Φυκών»

To Παγκόσμιο Λεξικό Φυσικής Ιστορίας

Το Παγκόσμιο Λεξικό Φυσικής Ιστορίας ήταν μια πολύτομη έκδοση που εκδόθηκε μεταξύ των χρόνων 1841-1849 από τον εκδοτικό οίκο Paris, A. Pilon et cie και περιελάμβανε ό,τι ήταν γνωστό κατά τον 19ο αιώνα για τον φυσικό κόσμο, ώστε να συγκαταλεχθεί ανάμεσα στα κορυφαία επιστημονικά επιτεύγματα της εποχής, αλλά και στις σημαντικότερες απόπειρες έγκυρης εκλαΐκευσης της επιστημονικής γνώσης.

Στους 13 τόμους ο επιμελητής της έκδοσης ο φυσιοδίφης του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας των Παρισίων, Charles Orbigny, είχε συμπεριλάβει άρθρα διακεκριμένων επιστημόνων της εποχής, όπως οι Arago, Audouin, Beaumont, Becquerel, Brébisson, Brongniart, Deshayes, Desmarest, Alcide d’Orbigny, Geoffroy-Saint-Hilaire, Jussieu, Lucas, Milne Edwards, Alexander von Humboldt και άμεσες αναφορές στο έργο προγενεστέρων, όπως οι  Buffon, Lamarck, Cuvier, Λινναίος.

Στις καινοτομίες που εισήγαγε το μνημειώδες αυτό έργο ήταν η ετυμολογία των συστηματικών ονομασιών των διαφόρων φυτικών και ζωικών ειδών, αλλά και των επιστημονικών όρων που περιείχε.

Το έργο κοσμήθηκε από περισσότερες από 300 λιθογραφίες στις οποίες εικονογραφήθηκαν με ρεαλισμό, ακρίβεια και ζωντάνια τα περιλαμβανόμενα είδη.  Η ακρίβεια και η ομορφιά της εικονογράφησης, που εκτός από επιστημονικούς σκοπούς αποσκοπούσε και στη διάδοση του ενδιαφέροντος για τον φυσικό κόσμο, κατέστησε το έργο ως  ένα από τα διαχρονικώς κορυφαία δείγματα επιστημονικής εικονογράφησης.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις λιθογραφίες του πολύτομου έργου, καθώς και τον σύνδεσμο που θα σας οδηγήσει σε αυτό, από εδώ.



Continue reading «To Παγκόσμιο Λεξικό Φυσικής Ιστορίας»

Edward Lear‎ ένας ιδιόρρυθμος συγγραφέας και ζωγράφος

Ο Edward Lear‎ (1812-1888) ήταν ένας ιδιόρρυθμος Άγγλος συγγραφέας και ζωγράφος  που άφησε πίσω του ένα σημαντικό έργο από ακουαρέλες και σχέδια με πενάκι που απεικονίζουν με ακρίβεια τοπία και ζώα. Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζουν οι ακουαρέλες που περιέχονται στο βιβλίο του Illustrations of the Family of Psittacidae, or Parrots το οποίο εξέδωσε σε ηλικία μόλις 20 ετών, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με το Βρετανικό Μουσείο.

Ο Lear, όμως ήταν πρωτοπόρος και σε έναν άλλον τομέα. Αυτός και ο σύγχρονός του Lewis Carroll, ο γνωστότατος συγγραφέας της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων, ήταν οι κύριοι εκπρόσωποι της λογοτεχνίας του παράδοξου, δηλαδή της λογοτεχνίας που οι ιστορίες της αναμειγνύουν στοιχεία του πραγματικού με στοιχεία του παράδοξου, ώστε να υπονομεύσουν, με χιουμοριστικό συνήθως τρόπο, την γλώσσα και τις συμβάσεις της.

Το πλέον γνωστό έργο του Lear ήταν το Βιβλίο των παραδοξολογημάτων, μια συλλογή ποιημάτων με παιγνιώδη διάθεση στα οποία οι αναγνώστες και οι κριτικοί, ματαίως αναζητούσαν κάποιο κρυφό νόημα, αφού ο ίδιος ο συγγραφέας είχε διευκρινίσει πως το βιβλίο είχε συνταχθεί, ώστε να μην επιδέχεται τέτοιες ερμηνείες.

Η αγάπη όμως για το παράδοξο ώθησε τον Lear να εκδώσει την Παράδοξη Βοτανική του, στην οποία χρησιμοποιώντας το διωνυμικό σύστημα του Λινναίου, κατέταξε εντελώς δικής του επινοήσεως φυτά, τα οποία ζωγράφισε με παιγνιώδη διάθεση και χαρακτηριστικά απλές γραμμές.

Δείτε λοιπόν μερικές από τις εικόνες από τα δύο βιβλία και λάβετε υπόψη πως ο δημιουργός τους είχε επισκεφθεί την Ελλάδα, έζησε στην Κέρκυρα και έγραφε το όνομά του στα Ελληνικά, ως Ἐδουάρδος Λῦαρ.



Continue reading «Edward Lear‎ ένας ιδιόρρυθμος συγγραφέας και ζωγράφος»

H τέχνη της απεικόνισης των ζώων

Η τέχνη της απεικόνισης των ζώων είναι ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1912 από τον εκδοτικό οίκο F. Warne στο Λονδίνο. Το βιβλίο περιέχει 50 μελέτες της άγριας ζωής που φιλοτέχνησε ο Friedrich Wilhelm Kuhnertένας σπουδαίος Γερμανός ζωγράφος, εικονογράφος και συγγραφέας,  o oποίος ειδικευόταν στην απεικόνιση της άγριας ζωής.

O Kuhnert σε αντίθεση με τους συγχρόνους του καλλιτέχνες δεν ζωγράφιζε τα ζώα επισκεπτόμενος ζωολογικούς κήπους, αλλά στο φυσικό περιβάλλον τους, διότι ενδιαφερόταν τα έργα του (ακουαρέλες, ελαιογραφίες, χαρακτική) να αποσπούν και να αναδεικνύουν, τις συνήθειες των ζώων, τον αγώνα τους για την επιβίωση και ό,τι γενικά θεωρούσε ως «ουσία της άγριας ζωής» ιδιαίτερα μάλιστα στην Αφρικανική Ήπειρο, την οποία λάτρευε.

Το αγαπημένο θέμα του ήταν ο Αφρικανικός λέοντας τον οποίο έχει απαθανατίσει σε πολλούς πίνακές του, ενώ το πιο δυνατό σημείο της δεξιοτεχνίας του, θεωρείται η απόδοση των αποχρώσεων στο τρίχωμα και στο πτέρωμα των ζώων, καθώς και η ικανότητά του να δημιουργεί ένα σκηνικό άγριας ζωής που μάγευε τον θεατή των έργων του.

 Οι εκπληκτικοί πίνακες του έργου συνοδεύονται από κείμενο για κάθε ένα από τα απεικονιζόμενα ζώα, το οποίο συνέταξε ο Richard Lydekker  ένας φημισμένος στην εποχή του φυσιοδίφης και συγγραφέας δεκάδων βιβλίων Φυσικής Ιστορίας.

Δείτε λοιπόν μερικές από τις όμορφες εικόνες του βιβλίου, που μπορείτε να το δείτε και να το κατεβάσετε από εδώ.


Continue reading «H τέχνη της απεικόνισης των ζώων»