Alphonse-Marie-Adolphe de Neuville

Mπορεί να αγνοούσαμε ποιος ήταν ο καλλιτέχνης που βρισκόταν πίσω από τις ξυλογραφίες που κοσμούσαν τα βιβλία του Ιουλίου Βερν στις παλιές πανόδετες εκδόσεις του  εκδοτικού οίκου Αστέρας. Όμως οι εικόνες του αιχμαλώτιζαν το βλέμμα και το μυαλό μας και κοντοστεκόμασταν πριν γυρίσουμε σελίδα, μαγεμένοι από τις περίτεχνες λεπτομέρειες με τις οποίες ο ζωγράφος αφηγείτο τη δική του ιστορία, την τόσο ταιριαστή με την ιστορία του συγγραφέα.

Ο ζωγράφος που είχε φιλοτεχνήσει τις εικόνες των πρωτότυπων εκδόσεων του Ιουλίου Βερν, από τον εκδοτικό οίκο Pierre-Jules Hetzel-μεταφράσεις των οποίων ήταν τα βιβλία του Αστέρα- ήταν ο Alphonse-Marie-Adolphe de Neuville. H τέχνη του  Neuville  που είχε διατελέσει μαθητής του Ευγένιου Ντελακρουά, διακρινόταν για τη δραματικότητα των σκηνών της, και την σχεδόν φωτογραφική ακρίβεια της γραμμής της.

Ας δούμε λοιπόν τις εικόνες των φοβερών τεράτων που είχε αντικρίσει ο καθηγητής Φυσικής Ιστορίας Pierre Aronnax, ο πρωταγωνιστής και αφηγητής της περιπέτειας του Ιουλίου Βερν, Eίκοσι χιλιάδες κάτω από τη θάλασσα, όταν του δίνεται η ευκαιρία, αν και αιχμάλωτος του πλοίαρχου του Ναυτίλου, Νέμο-να παρατηρήσει και να μελετήσει την υποθαλάσσια ζωή σε βάθη που δεν είχε καν φανταστεί.










 

Το βιβλίο εντόμων του Fabre

Το βιβλίο που επιλέξαμε να παρουσιάσουμε αποτελεί «αναδιατύπωση» ενός βιβλίου του 19ου αιώνα που έφερε τον τίτλο: «Εντομολογικές αναμνήσεις» και συγγραφέας του ήταν ο φημισμένος Γάλλος εντομολόγος Jean-Henri Fabre, τον οποίο ο Κάρολος Δαρβίνος είχε χαρακτηρίσει ως τον «Όμηρο των εντόμων«, διότι συνδύαζε την συστηματική παρατήρηση και ακριβή καταγραφή των εντόμων και της ζωής τους με την  γλαφυρή περιγραφή τους, κάνοντας χρήση ενός ζωντανού και κατανοητού στο ευρύ κοινό λόγου.

Το βιβλίο του Fabre από την πρώτη έκδοσή του το 1886 γνώρισε πολλές επανεκδόσεις και μεταφράστηκε στα Αγγλικά από έναν διάσημο μεταφραστή τον Alexander Teixeira de Mattos. Αυτής λοιπόν της μετάφρασης αναδιατύπωση αποτελεί το βιβλίο: «Το βιβλίο εντόμων του Fabre» που το συνέγραψε η Ροδόλφη Στάγουελ και εκδόθηκε το 1926.

Στην εκδοχή της Στάγουελ, η συγγραφέας διατηρεί τα χαρακτηριστικά του πρωτότυπου έργου, όπως η ανάμειξη στοιχείων μυθολογίας, λαογραφίας με ακριβείς παρατηρήσεις που γίνονται στο πεδίο, προκειμένου να παρουσιαστούν με ακρίβεια, αλλά και μεταδοτικό ενθουσιασμό, η οικολογία, η φυσιολογία και γενικά ο τρόπος ζωής των εντόμων.

To βιβλίο  εικονογράφησε o Edward Julius Detmold, ένας σημαντικός ζωγράφος και χαράκτης που είχε επηρεαστεί από την παραδοσιακή γιαπωνέζικη ζωγραφική και συμπεριλαμβανόταν μεταξύ των κορυφαίων Βρετανών εικονογράφων.

Μαζί λοιπόν με τον σύνδεσμο προς το καλό βιβλίο, από εδώ, παρουσιάζουμε μερικές από τις εξαιρετικές εικόνες που το κοσμούν.






Τα δέντρα και η ζωγραφική τους

Στη σελίδα αρέσει να διερευνά τις πολλές περιπτώσεις στις οποίες το σύνορο ανάμεσα στην Τέχνη και στην Επιστήμη γίνεται τόσο λεπτό, ώστε να είναι αδιόρατο. Σε μια λοιπόν από τις προς τούτο αναζητήσεις μας, ανακαλύψαμε ένα βιβλίο που εκδόθηκε στις αρχές του  20ου αιώνα (1921) στο οποίο ο ζωγράφος, συγγραφέας του, ο Edward Clifford συμβουλεύει τους νεαρούς σκιτσογράφους και τους ζωγράφους, πώς να ζωγραφίζουν τα δένδρα.

Πρώτα λοιπόν θα παραθέσουμε ένα τμήμα του προλόγου του βιβλίου στο οποίο ο καλός ζωγράφος παροτρύνει τους νέους καλλιτέχνες να μελετούν την ανατομία των δένδρων, πριν καταπιαστούν με τη ζωγραφική τους και ύστερα, μερικά αντιπροσωπευτικά δείγματα των εικόνων του βιβλίου.

O νεαρός τοπιογράφος έχει την τάση να περιορίζει τις σπουδές του, αν έχει κάνει τέτοιες, στη μελέτη της επίδρασης του φωτός και του χρώματος καθώς και της σύνθεσης. Η ανατομία και η κατασκευή των αντικειμένων που ζωγραφίζει συχνά παραλείπονται. Πολύ συχνά ξεχνά ότι τα κτίρια, τα δένδρα και τα πετρώματα σχηματίζονται βάσει σταθερών αρχών και διέπονται από καθορισμένους νόμους στη σχέση μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα είναι πως σε όλους σχεδόν τους πίνακες των εκθέσεων βλέπει κανείς κτίρια απίθανων αρχιτεκτονικών συνθέσεων,  πέτρες που είναι ξένες ως προς το περιβάλλον τους, και δένδρα που είτε δεν αναγνωρίζονται, είτε αναπτύσσονται κάτω από αφύσικες συνθήκες.
Ο σκιτσογράφος γνωρίζει πως οι ανακρίβειες στα σχέδια εύκολα θα ανακαλυφθούν και θα επικριθούν. Ο τοπιογράφος γνωρίζει ότι η άγνοια για τη μορφή των δένδρων, θα οδηγήσει στη δημιουργία κακαίσθητων πινάκων που θα αποδοκιμαστούν. Για τους λόγους αυτούς ο πρώτος προσφεύγει στη μελέτη της ανατομίας των δένδρων και ο δεύτερος αντλεί πολύτιμη βοήθεια από την αρχιτεκτονική, τη γεωλογία και τη βοτανική…

Ο σύνδεσμος προς το όμορφο βιβλίο από εδώ



Continue reading «Τα δέντρα και η ζωγραφική τους»

Ο μαγευτικός κόσμος του Walter Crane

Walter Crane (1845-1915), ήταν ένας Άγγλος εικονογράφος που αν και γνωστός κυρίως για τις εικονογραφήσεις παιδικών βιβλίων, επηρέασε την διακοσμητική τέχνη του καιρού του, ως εκπρόσωπος του καλλιτεχνικού κινήματος Art Nouveau στη Βρετανία.

Οι εικόνες του, που χαρακτηρίζονται από  ζωντάνια και φωτεινά χρώματα, είναι ποιητικές,  εκπλήττουν με την ευφάνταστη και συχνά σουρεαλιστική σύλληψή τους και είναι επηρεασμένες από την εργασία των χαρακτών του μεσαίωνα, αλλά και την γιαπωνέζικη τέχνη, με τις κομψές γραμμές, την απουσία προοπτικής και την άφθονη αξιοποίηση διακοσμητικών στοιχείων.

Μεταξύ των βιβλίων που  εικονογράφησε εξέχουσα θέση κατέχει η Flora Fantasy in an old English garden (η Ανθική Φαντασία σε έναν παλαιό Αγγλικό κήπο) που εκδόθηκε το 1899.

Στις εικόνες του βιβλίου αυτού- ένα από τα 50 βιβλία για παιδιά που δημοσίευσε- παρουσιάζονται τα φυτά που μπορεί να συναντήσει κανείς σε έναν αγγλικό κήπο, συνοδευμένα από μικρά ποιήματα που είχε συγγράψει ο ίδιος.

Το βιβλίο αρχίζει με την εικόνα του ίδιου του καλλιτέχνη να ακουμπά στον κορμό ενός δένδρου ονειρευόμενος «έναν παλιό εγγλέζικο κήπο, στον οποίο τα φυτά έχουν ονόματα ανθρώπων και μοιάζουν με ιππότες και αρχόντισσες»

συνεχίζει με την εικόνα μιας νεράιδας, που τον καλωσορίζει στον φανταστικό κήπο που πρόκειται να περιηγηθεί,

και τελειώνει με την εικόνα των δυό τους να πίνουν ευχόμενοι μια επόμενη χαρούμενη συνάντηση.

Continue reading «Ο μαγευτικός κόσμος του Walter Crane»

Οι ζωγραφιές της Επινάλ

Στη γαλλική γλώσσα η έκφραση Image dÉpinal σημαίνει τη «μαγική εικόνα», την απλοϊκή αναπαράσταση που παρουσιάζει με ελκυστικό τρόπο μια ωραιοποιημένη πραγματικότητα.

Η έκφραση αυτή έλκει την καταγωγή της από την καλλιτεχνική παραγωγή μιας μεγάλης σειράς εικονογράφων, λιθογράφων και τυπογράφων,  οι οποίοι από την έναρξη της Γαλλικής Επαναστάσεως, ως και τον 19ο αιώνα δημιούργησαν στην πόλη Επινάλ, μια σχολή λαϊκής εικονογραφίας που απεικόνιζε θρησκευτικά θέματα, θέματα παρμένα από την ιστορία του Γαλλικού έθνους, παραμύθια, στιγμιότυπα της καθημερινότητας αλλά και ζώα, φυτά, όπως επίσης και σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Το χαρακτηριστικό των εικόνων που παρήγαγε η σχολή αυτή, ιδρυτής της οποίας ήταν ο εικονογράφος και τυπογράφος Jean-Charles Pellerin, ήταν τα φωτεινά, ελκυστικά χρώματα και η απλή γραμμή που έκανε κατανοητό το μήνυμα που μετέφεραν. Οι εικόνες αυτές που πωλούνταν από πλανόδιους πωλητές και γνώρισαν μεγάλη ακμή κατά τον 19ο αιώνα, επηρέασαν την γαλλική, αλλά και ευρωπαϊκή  εικονογραφία, θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του  γαλλικού εικαστικού πολιτισμού.

Παρουσιάζουμε λοιπόν μερικές από τις εικόνες της εκπληκτικής αυτής σχολής που αφορούν στον φυσικό κόσμο, παροτρύνοντας τον αναγνώστη να επισκεφθεί τους συνδέσμους που επισυνάπτουμε, για να θαυμάσει τις όμορφες ζωγραφιές, και για να πειστεί πως η κάπως απαξιωτική σύγχρονη γαλλική έκφραση, αδικεί την ομορφιά τους, τη ζωντάνια τους και το μορφωτικό περιεχόμενο που παρείχαν.



Continue reading «Οι ζωγραφιές της Επινάλ»

H Φυσική Ιστορία των Φυτών…

Κάποιες φορές στη Βιολογία συμβαίνει μια επιστημονικά ακριβέστατη περιγραφή ή παρατήρηση, να διατυπώνεται με τρόπο, ώστε η διαχωριστική γραμμή, ανάμεσα στην επιστήμη και στην τέχνη, να μοιάζει αδιόρατη, αν όχι πλασματική.

Διαβάστε παρακαλώ το ακόλουθο απόσπασμα που το συνέγραψε ο Anton Kerner von Marilaun, ένας σημαντικός Αυστριακός βοτανολόγος του 19ου αιώνα, για να περιγράψει την οικολογική διαδοχή και το σφρίγος της ζωής, και ίσως συμφωνήσετε:

…και τα χρόνια περνούν μέχρι μια δεύτερη γενιά φυτών να μπορέσει να αναπτυχθεί ισχυρότερη και πιο πλούσια στο προετοιμασμένο έδαφος. Το φυτικό βασίλειο όμως εργάζεται χωρίς σταματημό και επεκτείνει συνεχώς το πράσινο οικοδόμημα του. Στα απομεινάρια των αφανισμένων ριζών, καινούργιες και νεώτερες φυτικές μορφές βλαστάνουν και αυτή η ακούραστη μεταβολή συνεχίζεται, μέχρι οι σκιεροί θόλοι των υψηλών δένδρων να θροήσουν πάνω από τον πλούσιο χούμο του εδάφους.

Δείτε όμως και μερικές από τις ξυλογραφίες που συνοδεύουν το πλέον σημαντικό έργο του, τη «Φυσική Ιστορία των Φυτών, των μορφών τους, της ανάπτυξης, της αναπαραγωγής και της κατανομής τους» που εκδόθηκε στη Γερμανική γλώσσα το 1887. Αυτή τη φορά δεν είναι η ποίηση ή λογοτεχνία που καταρρίπτουν το όριο ανάμεσα στην τέχνη και στην επιστήμη, αλλά η ζωγραφική. Η ακριβής, τεκμηριωμένη και ταυτόχρονα γοητευτική.



Continue reading «H Φυσική Ιστορία των Φυτών…»