Τα φυτά και οι διακοσμητικές εφαρμογές τους

«Τα φυτά και οι διακοσμητικές εφαρμογές τους» είναι ένα εμβληματικό έργο του κινήματος της Art Nouveau που εκδόθηκε το 1896 στο Παρίσι από τον εκδοτικό οίκο Lévy, Ε. Το έργο που φιλοτεχνήθηκε υπό την επίβλεψη του Eugène Samuel Grasset, ενός Γαλλο-ελβετού διακοσμητικού καλλιτέχνη, από τους δημοφιλέστερους της Belle Époque, και περιλαμβάνει 72 χρωμολιθογραφίες μαθητών του (Maurice Pillard Verneuil, Juliette Milesi, Emma Hervegh, Georges Bourgeot, κ.ά.), αποσκοπούσε στην ανάδειξη των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους οι φυτικές μορφές μπορούν να εμπνεύσουν την διακοσμητική και γραφιστική τέχνη.

Για τον λόγο αυτόν οι περισσότερες από τις λιθογραφίες απεικονίζουν κάθε φυτό, όπως περίπου συναντιέται στη φύση, αλλά και με πρόσθετα παραδείγματα αξιοποίησης της μορφής του στην παραγωγή διακοσμητικών σχημάτων. Η φρεσκάδα, η χαρακτηριστική απλότητα των γραμμών και η χάρη των λιθογραφιών αυτών, η επηρεασμένη από την γιαπωνέζικη ζωγραφική, κατέστησαν το έργο αυτό δημοφιλές και αντικείμενο εντατικής μελέτης στις αρχιτεκτονικές σχολές, αλλά και στις σχολές βιομηχανικού σχεδιασμού της εποχής.

Δείτε λοιπόν μερικές από τις όμορφες λιθογραφίες του τόμου, που μπορείτε να τον δείτε, από εδώ και αν αγαπάτε επισκεφθείτε τον μητρικό ιστότοπο από εδώ, για να δείτε πώς η θεωρία της Εξέλιξης επηρέασε το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό κίνημα.








H τέχνη της απεικόνισης των ζώων

Η τέχνη της απεικόνισης των ζώων είναι ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1912 από τον εκδοτικό οίκο F. Warne στο Λονδίνο. Το βιβλίο περιέχει 50 μελέτες της άγριας ζωής που φιλοτέχνησε ο Friedrich Wilhelm Kuhnertένας σπουδαίος Γερμανός ζωγράφος, εικονογράφος και συγγραφέας,  o oποίος ειδικευόταν στην απεικόνιση της άγριας ζωής.

O Kuhnert σε αντίθεση με τους συγχρόνους του καλλιτέχνες δεν ζωγράφιζε τα ζώα επισκεπτόμενος ζωολογικούς κήπους, αλλά στο φυσικό περιβάλλον τους, διότι ενδιαφερόταν τα έργα του (ακουαρέλες, ελαιογραφίες, χαρακτική) να αποσπούν και να αναδεικνύουν, τις συνήθειες των ζώων, τον αγώνα τους για την επιβίωση και ό,τι γενικά θεωρούσε ως «ουσία της άγριας ζωής» ιδιαίτερα μάλιστα στην Αφρικανική Ήπειρο, την οποία λάτρευε.

Το αγαπημένο θέμα του ήταν ο Αφρικανικός λέοντας τον οποίο έχει απαθανατίσει σε πολλούς πίνακές του, ενώ το πιο δυνατό σημείο της δεξιοτεχνίας του, θεωρείται η απόδοση των αποχρώσεων στο τρίχωμα και στο πτέρωμα των ζώων, καθώς και η ικανότητά του να δημιουργεί ένα σκηνικό άγριας ζωής που μάγευε τον θεατή των έργων του.

 Οι εκπληκτικοί πίνακες του έργου συνοδεύονται από κείμενο για κάθε ένα από τα απεικονιζόμενα ζώα, το οποίο συνέταξε ο Richard Lydekker  ένας φημισμένος στην εποχή του φυσιοδίφης και συγγραφέας δεκάδων βιβλίων Φυσικής Ιστορίας.

Δείτε λοιπόν μερικές από τις όμορφες εικόνες του βιβλίου, που μπορείτε να το δείτε και να το κατεβάσετε από εδώ.






Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης

Το 1922 ο Hallam Hawksworth-ψευδώνυμο του εκδότη εφημερίδων και καθηγητή Francis Blake Atkinson-εξέδωσε στον εκδοτικό οίκο Charles Scribner’s and sons ένα βιβλίο που έφερε τον τίτλο: Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης.

Το βιβλίο χρησιμοποιώντας με πολύ ευφάνταστο τρόπο ένα μείγμα λαϊκών παραμυθιών, δεδομένων που είχαν αντληθεί από την επιστήμη της εποχής και εικόνων, επιχειρούσε να μυήσει τους νεαρούς αναγνώστες στα θαύματα του φυσικού κόσμου, δίνοντας φωνή και υπόσταση σε καθένα από αντικείμενα που διερευνούσε, κυρίως όμως στον αφηγητή του, που δεν είναι άλλος από ένας κόκκος σκόνης.

Έτσι στον πρόλογό του βιβλίου του ο συγγραφέας αφήνει τον αφηγητή του να αυτοπαρουσιαστεί λέγοντας:

«Δεν θέλω να πιστέψετε πως είμαι καυχησιάρης. Πιστεύω όμως πως είμαι ένας από τους μεγαλύτερους ταξιδιώτες που υπήρξαν ποτέ. Κι αν κάποιος, ζωντανός ή νεκρός, έχει επισκεφθεί από περισσότερα μέρη απ’ όσα επισκέφθηκα εγώ, θα ήθελα παρακαλώ να μου το πείτε. Και τα λέω αυτά, όχι μόνο διότι βρέθηκα σε όλους τους τόπους και έλαβα μέρος σε όλες τις διαδικασίες που περιγράφονται στο βιβλίο αυτό. Όχι δεν θέλω να πω αυτό. Θέλω όμως να σας παρακαλέσω να θυμηθείτε πόσο ζει ένας κόκκος σκόνης και επίσης να αναλογιστείτε με πόσους άλλους κόκκους σκόνης, πολύπειρους ταξιδευτές όπως ο ίδιος, συναντήθηκε και αναμίχθηκε στο διάβα της ζωής του«.

και καταλήγει με την παράθεση ενός συγκινητικού δίστιχου του Πέρση μαθηματικού, αστρονόμου, φιλοσόφου και ποιητή του 11ου αιώνα, Ομάρ Καγιάμ στο οποίο λέει:

Η ίδια η σκόνη που στροβιλίζεται κατά μήκος του δρόμου κάποτε ψιθύρισε στην αγάπη της πως η ζωή είναι γλυκιά.

Δείτε λοιπόν μερικές αντιπροσωπευτικές εικόνες του βιβλίου αυτού και ευχηθείτε, όπως συντάκτης των γραμμών αυτών, κάποτε το βιβλίο αυτό να το δούμε μεταφρασμένο και στη γλώσσα μας. O σύνδεσμος προς το εξαιρετικό βιβλίο από εδώ.






Continue reading «Οι περιπέτειες ενός κόκκου σκόνης»

Ιστορίες…Φυσικής Ιστορίας

Από τις αναζητήσεις μας στο διαδίκτυο συχνά πέφτουμε πάνω σε εκδόσεις, ξένων εκδοτικών οίκων με τις οποίες οι μαθητές των μικρότερων σχολικών βαθμίδων, κυρίως, γνωρίζουν τα ζώα και τα φυτά της πατρίδας τους.

Τότε είναι που θυμόμαστε τα δικά μας  χρόνια στο δημοτικό με τα βιβλία Φυσικής Ιστορίας, αλλά και τα Αναγνωστικά  που παρουσίαζαν τα ζώα και τα φυτά της Ελλάδας, είτε αποτελούσαν μέρος του φυσικού περιβάλλοντός της, είτε είχαν ενδιαφέρον για την αγροτική οικονομία της εποχής.

Τότε όμως είναι που αναρωτιόμαστε, αν κάποτε επιχειρηθεί στην Ελληνική εκπαίδευση μια επιβεβλημένη «οπισθοδρομική» καινοτομία, που θα καταστήσει ικανά τα Ελληνόπουλα να γνωρίζουν, εκτός από το Κεντρικό Δόγμα της Βιολογίας και την αντιγραφή του DNA, και το θυμάρι, και το βαμβάκι, και την ελιά, και την κουκουβάγια, και το κοράκι και τον πελαργό, όλους δηλαδή τους συγκατοίκους τους, σε αυτήν την γωνιά του κόσμου.

Διακρίνουμε ήδη το χαμόγελο που σχηματίζεται στα χείλη μερικών επισκεπτών της σελίδας, που θα σκεφτούν ότι την υποκινεί η νοσταλγία. Μπορεί να μην έχουν άδικο, ίσως όμως, για άλλους λόγους από αυτούς που σκέφτονται. Πράγματι υπάρχει νοσταλγία, όχι όμως για το κομμάτι του παρελθόντος που ωραιοποιείται απλώς και μόνο διότι ανακαλεί την παιδική ηλικία.  Αλλά για το κομμάτι του παρελθόντος που εγκαταλείφθηκε, παρά το ότι οι λύσεις που παρείχε «δούλευαν», και όπως φαίνεται θα μπορούσαν να «δουλεύουν» ακόμη.

Μετά ταύτα λοιπόν, είναι ώρα να παρουσιάσουμε το όμορφο βιβλίο που μας οδήγησε σε αυτές τις σκέψεις. To βιβλίο φέρει τον τίτλο:  «Paths to Conservation» εκδόθηκε το 1937 στις ΗΠΑ, από τον εκδοτικό οίκο: D.C. Heath and company και συγγραφέας του ήταν ο James. S. Tippett, σύμβουλος προγραμμάτων σπουδών στα σχολεία της Νότιας Καρολίνας.

Το βιβλίο παρουσιάζει τα ζώα και τα φυτά των ΗΠΑ, αφιερώνοντας ειδικό κεφάλαιο σε όσα έχουν εξαλειφθεί, αλλά και σε όσα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της εξάλειψης, ενώ σε κάθε κεφάλαιο περιέχεται μια παράγραφος που τιτλοφορείται: Μερικά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε. Σε αυτήν ο νεαρός αναγνώστης καθοδηγείται να φέρει σε πέρας μερικές ενέργειες, που σχετίζονται με τα παρουσιαζόμενα ζώα και φυτά, στο πεδίο ή στο σπίτι του.

Το βιβλίο κοσμείται από όμορφες λιθογραφίες μη αναφερόμενου καλλιτέχνη. 
Continue reading «Ιστορίες…Φυσικής Ιστορίας»

Biological Drawings

Το βιβλίο Biology Drawings (τμήμα 1ο και τμήμα 2ο) ήταν ένας εργαστηριακός  βοηθός, και ταυτόχρονα ένα βιβλίο προετοιμασίας για τις πρακτικές εξετάσεις του Λυκείου, που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο John Murray (τον ίδιο δηλαδή που έναν περίπου αιώνα πριν είχε εκδόσει την Καταγωγή των Ειδών διά της Φυσικής Επιλογής) το 1938.

Η συγγραφέας του βιβλίου και σκιτσογράφος του  Maud Jepson, επεχείρησε μέσα από τις σελίδες του να δείξει, ό,τι πρέπει να βλέπει, να παρατηρεί και να αναγνωρίζει στο εργαστήριο ο μαθητής, εξετάζοντας τις διάφορες βιολογικές δομές. Το βιβλίο συνοδευόταν από κατατοπιστικές σημειώσεις, που στους μεγαλύτερους θα θυμίσουν τα παλαιά φροντιστηριακά βιβλία, που ήταν ανατυπωμένα χειρόγραφα κείμενα, τα οποία είχαν φιλοτεχνήσει ειδικοί επαγγελματίες καλλιγράφοι.

Φυσικά οι τεχνικές αυτές στον καιρό του διαδικτύου και της ηλεκτρονικής τυπογραφίας είναι καλώς ή κακώς ξεπερασμένες. Η σαφήνεια όμως των σχημάτων των 2 τόμων και η χειροποίητη αίσθησή τους, αναδίδουν μια γοητεία που άδικα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απλώς νοσταλγική.

Παραθέτουμε λοιπόν μερικές εικόνες από τους δύο τόμους,  και από εδώ και εδώ, τους συνδέσμους στους οποίους ο αναγνώστης της σελίδας μπορεί να τα βρεί.

 
Continue reading «Biological Drawings»

Η ανόητη μέδουσα

Η ιστορία της ανόητης μέδουσας, είναι ένα όμορφο παλαιό γιαπωνέζικο παραμύθι που διηγείται την ιστορία μιας  μαϊμούς, η οποία παραπλανημένη από μια μέδουσα, οδηγείται στα άδυτα του Βασιλείου των Ωκεανών, όπου την περιμένει μια φρικτή τύχη: Το συκώτι της θα αφαιρεθεί προκειμένου να δοθεί στην αγαπημένη σύζυγο του Δράκοντα Βασιλέα των Ωκεανών, ως μοναδική θεραπεία για την ασθένεια από την οποία πάσχει!

Αφού λοιπόν η μαϊμού πείθεται από τη μέδουσα-με δέλεαρ την ξενάγησή της στον θαυμαστό Βασίλειο των Ωκεανών- να σκαρφαλώσει στο σκιάδιό της, στα μέσα της διαδρομής υποψιάζεται πως κάτι δεν πηγαίνει καλά, γιατί η μέδουσα την ρωτά επίμονα αν πράγματι έχει συκώτι, και αν το φέρει μαζί της. Έτσι υποβάλει τη μέδουσα σε ερωτήσεις,  και αποκαλύπτει το φρικτό τέλος που την περιμένει.

Όμως, πανέξυπνη καθώς είναι, εκμεταλλεύεται την άγνοια της μέδουσας για την ανατομία των μαϊμούδων και την εξαπατά λέγοντάς της, ότι τα ζώα του είδους της δεν έχουν ένα ή δύο συκώτια, αλλά πολλά, τα οποία όμως κρεμούν στα κλαδιά των δένδρων για να μην τις βαραίνουν, καθώς πηδούν από το ένα στο άλλο.

Continue reading «Η ανόητη μέδουσα»