H Παραμυθένια Χώρα της Επιστήμης

Πολλά από τα εκλαϊκευμένα βιβλία της επιστήμης που γράφηκαν τον 19ο αιώνα, στις αρχές,  ή ακόμη και στα μέσα του 20ου αιώνα, είναι αναμενόμενο να έχουν απαξιωθεί ως προς την γνώση που παρέχουν, εκτός αν πρόκειται για το είδος της, που αφορά μελετητές της ιστορίας της επιστήμης, κοινωνιολόγους, παιδαγωγούς κ.ά.  Υπάρχουν όμως και πολλά βιβλία εποχής των οποίων η γνώση παραμένει επίκαιρη-στο επίπεδο τουλάχιστον που ενδιαφέρει τον αρχάριο ή το παιδί- ενώ το ύφος του κειμένου τους, οι προσεγγίσεις των εννοιών, αλλά και η αισθητική των εικόνων τους, εξακολουθούν να ικανοποιούν το ενδιαφέρον του σύγχρονου αναγνώστη, όχι αναγκαστικά εξαιτίας της νοσταλγικής και συγκαταβατικής ματιάς που μπορεί να ρίξει πάνω τους.

Ένα τέτοιο που υπέπεσε στην αντίληψή μας είναι το βιβλίο που εξέδωσε το 1879 η Arabella Buckley, με τίτλο: Η Παραμυθένια Χώρα της Επιστήμης στο οποίο η συγγραφέας, αποκαλύπτει με τη βοήθεια της επιστήμης, τα μυστικά και την ομορφιά του φυσικού κόσμου, όπως ήταν αντιληπτός στα τέλη του 19ου αιώνα. Το βιβλίο αυτό δεν ήταν το μοναδικό που συνέγραψε η Buckley. Ως νεαρή γραμματέας του Charles Lyell-θυμάστε; ήταν ο επιφανής καθηγητής Γεωλογίας και φίλος του Κάρολου Δαρβίνου που ασπάστηκε πρώτος τη θεωρία της Φυσικής Επιλογής- είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τον Δαρβίνο, τον Alfred Wallace, αλλά και πολλούς κορυφαίους επιστήμονες της εποχής και να εισέλθει έτσι στον κόσμο της επιστήμης-τον αυστηρά περιορισμένο την εποχή εκείνη, στο ανδρικό κοινό- για να τον κατανοήσει, να τον περιγράψει και να τον εξηγήσει στον αρχάριο ή νεαρό αναγνώστη, σε δεκάδες βιβλία που εξέδωσε*.

Ας επιστρέψουμε όμως στο όμορφο βιβλίο παραθέτοντας μερικά αποσπάσματα καθώς και εικόνες του.  Στην εισαγωγή του λοιπόν, η Buckley παρομοιάζει τις δυνάμεις που δρουν στη Φύση, ως νεράιδες γράφοντας:

Υπάρχουν δυνάμεις ανάμεσά μας τις οποίες θα σας ζητήσω να μου επιτρέψετε να τις ονομάσω νεράιδες, οι οποίες είναι δέκα χιλιάδες φορές πιο όμορφες, πιο μαγικές, πιο θαυμαστές στο έργο τους, από αυτές των παλαιών παραμυθιών. Είναι επίσης αόρατες και πολλοί άνθρωποι ζουν και πεθαίνουν, χωρίς ποτέ να τις αντιληφθούν ή να προσπαθήσουν να τις δουν. Οι άνθρωποι αυτοί είναι σα να πηγαίνουν με τα μάτια κλειστά, είτε διότι ποτέ δεν τα άνοιξαν, είτε διότι κανείς δεν τους δίδαξε πώς να βλέπουν. Μπορεί να εκνευρίζονται και να ανησυχούν για τη δουλειά τους και τα μικροπροβλήματά τους, αλλά να μη γνωρίζουν ότι θα ξεκουραστούν και θα ανανεώσουν τον εαυτό του, αν αφήσουν τις νεράιδες να τους ανοίξουν τα μάτια για να τους δείξουν τις ήρεμα γλυκείες εικόνες της φύσης.

Στα 9 κεφάλαια όμως που ακολουθούν, χωρίς να εγκαταλείψει το ποιητικό και προσηνές στον αμύητο αναγνώστη ύφος της, εξηγεί με όλη τη διαθέσιμη επιστημονική γνώση του αιώνα της, φαινόμενα όπως: το Φως (Οι ηλιαχτίδες και η δουλειά που κάνουν), την Ατμόσφαιρα (Ο αέριος ωκεανός στον οποίο ζούμε), την Ανακύκλωση του Νερού (Μια σταγόνα νερού και τα ταξείδια της), το πώς διαμορφώνεται ο φλοιός της Γης (Οι δύο μεγάλοι γλύπτες: νερό και πάγος), τον Ήχο (Οι φωνές της Φύσης, και πώς να τις ακούσουμε), τον κύκλο ζωής των φυτών (Η ζωή της πρίμουλας), το πώς δημιουργήθηκαν τα ορυκτά καύσιμα (Η ιστορία ενός κομματιού κάρβουνου), την οργάνωση της κοινωνικής ζωής των μελισσών (Οι μέλισσες στην κυψέλη τους) και τους τρόπους με τους οποίους τα φυτά προσελκύουν τα έντομα για να τα επικονιάσουν (Μέλισσες και Λουλούδια).

Ρίξετε λοιπόν μια ματιά στο όμορφο βιβλίο και στις όμορφες εικόνες του και λάβετε υπόψη ότι η συγγραφέας, αν και δεν παρήγαγε η ίδια επιστημονικό έργο, εκλαΐκευσε και διέδωσε δύσκολες, και μη αποδεκτές εν πρώτοις, επιστημονικές έννοιες, με πρώτη και καλύτερη τη Φυσική Επιλογή.



Η αυθεντική έκδοση του βιβλίου είναι από εδώ. Μια έκδοση που σας επιτρέπει να τη διαχειριστείτε ευκολότερα (μετάφραση, αντιγραφή κ.τ.λ.) από εδώ.

* Πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της συγγραφέως μπορείτε να πάρετε από την ιστοσελίδα της wikipedia.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s