Σταγόνες νερού…

Δεν υπάρχει πιο συναρπαστική δραστηριότητα για το ανθρώπινο μυαλό, σε όλο το φάσμα της μάθησης, από τη μελέτη της Φύσης. Κανείς δεν μπορεί να αντικρίσει την ομορφιά και την πολυπλοκότητα των μορφών της, χωρίς να λαχταρίσει να βυθιστεί βαθύτερα στις κρυφές εσοχές της και με την έρευνα να ανακαλύψει την αιτία πολλών από τα φαινόμενα που φέρνει συνεχώς μπροστά στα μάτια μας.

Με αυτά τα λόγια η Agnes Catlow, μια από τις πολλές γυναίκες συγγραφείς της βικτωριανής εποχής που προσπάθησαν να κάνουν προσιτή την επιστήμη στο ευρύ κοινό και ειδικά στα παιδιά, προλόγισε το 1851, ένα βιβλίο της με τίτλο: Σταγόνες Νερού: Οι θαυμαστοί και πανέμορφοι κάτοικοί τους, όπως εμφανίζονται κάτω από το μικροσκόπιο, στο οποίο παρουσίαζε τον κόσμο των εγχυματικών (infusoria), όπως τότε ονομάζονταν οι μονοκύτταροι οργανισμοί που αργότερα υπήχθησαν στο Βασίλειο των Πρωτίστων.

Το βιβλίο, ένα από τα πρώτα με αντικείμενο το μικροσκόπιο και τη χρήση του, εκδόθηκε σε μια χρονική περίοδο που το όργανο αυτό είχε αρχίσει να αναδεικνύεται ως το κύριο μέσο για τη μελέτη της Φυσικής Ιστορίας και να γίνεται προσιτό στο ευρύ κοινό, χάρη στις εκθέσεις και τις εσπερίδες που οργάνωναν επιστημονικές ενώσεις, όπως η Εταιρεία Μικροσκοπίας, αλλά και στις φθηνές οικιακές εκδόσεις του που είχαν αρχίσει να πλημμυρίζουν την αγορά.

Για το μικροσκόπιο, άλλωστε, η Agnes Catlow αφιέρωσε στον πρόλογό του βιβλίου της, ένα από τα ομορφότερα εγκώμια που γράφηκαν ποτέ, συνιστώντας στους αναγνώστες της: Φανταστείτε τους εαυτούς σας ως μικροσκοπικές υπάρξεις που ζουν σε ένα διαφορετικό μέσο από την ατμόσφαιρά μας, ώστε να μπορέσετε να μπείτε μαζί μου στον θαυμαστό μπρούτζινο σωλήνα, που έχει στην είσοδό του, κρυστάλλινες πόρτες. Οι πόρτες αυτές είναι λαμπρές, κυκλικές και παχείες και έχει χρειαστεί πολύς χρόνος και εργασία ώστε να αποκτήσουν την τέλεια μορφή τους. Ένα πνεύμα που ονομάζεται Επιστήμη τις ανοίγει σε όλους όσοι επιθυμούν να την ερευνήσουν και να εισέλθουν στην επικράτειά της. Στο τέλος του σωλήνα θα βρούμε και άλλες θύρες, πολύ μικρότερες και πολύ πιο προσεκτικά κατασκευασμένες, δύο ή τρεις στον αριθμό. Όταν αυτές ανοίξουν, τότε βρισκόμαστε πια στον νέο κόσμο για τον οποίο σας μιλώ. Και τώρα πια βλέπω την έκπληξή σας· το μυαλό σας ζαλίζεται από την ποικιλία των νέων υπάρξεων και των μορφών που αντικρίζετε, καθώς γλιστρούν χωρίς κανέναν θόρυβο, στην απόλυτη σιωπή…

To βιβλίο στις 194 σελίδες του περιλαμβάνει ακριβείς περιγραφές πολλών πρωτοζώων και φυκών, τους τρόπους αναπαραγωγής, μετακίνησής τους, την συστηματική κατάταξή τους, καθώς και την εποχή του έτους που ήταν προτιμότερο να αναζητηθούν μερικά από αυτά. Κοσμείται από 4 λιθογραφικές πλάκες που αποδίδουν με κομψότητα και ακρίβεια τους μονοκύτταρους οργανισμούς, κάθε μια από τις οποίες ήταν στη μορφή μιας σταγόνας, εντός της οποίας περιέχονταν. Την ευθύνη της εικονογράφησης και της λιθογράφησης του βιβλίου είχε ένας καλλιτέχνης ονόματι: Achilles.

Ρίξετε λοιπόν μια ματιά στις κομψές λιθογραφίες (που ίσως αδικούνται λίγο, από την ποιότητα του βιβλίου από το οποίο σκαναρίστηκαν και τις οποίες πειράξαμε λίγο, ώστε να γίνουν ευκρινέστερες), θα σας αρέσουν. Κι αν είστε εκπαιδευτικοί, πείτε μας: Βρίσκετε τίποτε πιο γοητευτικό για να εισαγάγετε τους μαθητές σας στην ομορφιά της μελέτης του Φυσικού Κόσμου και της χρήσης του μικροσκοπίου, από την εισαγωγή του βιβλίου της Agnes Catlow;

Η πρόσβαση στο πλήρες βιβλίο, από εδώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s