Η ιεροτελεστία της άνοιξης

Δεν έπρεπε να αψηφήσουν μόνο την αυστηρή σύσταση του φιλολόγου, που τους απέτρεπε να δουν την «χαζοαμερικάνικη ταινία κινουμένων σχεδίων». Έπρεπε και να μαζέψουν δραχμή, δραχμή τα χρήματα του εισιτηρίου για να βρεθούν επιτέλους αυτό το σαββατόβραδο του 1969 απέναντι από την οθόνη του κινηματογράφου, που είχε αρχίσει ήδη να μαγεύει τους ίδιους, αλλά και την γκρίζα εφηβεία της γενιάς τους, με τα έγχρωμα σχέδια του Disney και με μια μουσική επένδυση, που όμοιά της δεν είχαν ακούσει ποτέ πριν.

Η ταινία ήταν η Φαντασία και η εκδοχή που εκτυλισσόταν στην οθόνη ήταν η 6η από μια σειρά διαδοχικών εκδοχών της, μέσα από τις οποίες ανεδείχθη ως μια από τις δημοφιλέστερες ταινίες κινουμένων σχεδίων και ως ένα σημαντικό δείγμα συνέργειας της τέχνης του κινηματογράφου και της επιστήμης. Η Φαντασία, που βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες το 1940, αποτελείται από 8 μέρη, όλα επενδεδυμένα μουσικά με έργα του κλασσικού ρεπερτορίου (Johann Sebastian BachPyotr Ilyich Tchaikovsky, Franz Schubert, Ludwig van Beethoven, Mussorgsky) από τα οποία ένα, που είναι το μεγαλύτερο σε διάρκεια, συνετέθη το 1913 από τον Igor Stravinsky και έφερε τον τίτλο: Η Ιεροτελεστία της Άνοιξης.

Αυτό λοιπόν το έργο, επέλεξε ο Walt Disney για να επενδύσει μουσικά το 4ο μέρος της ταινίας τους, που παρουσίαζε κάτι πρωτόγνωρο στα μάτια των θεατών· τη δημιουργία των πλανητών, την εμφάνιση της ζωής στη Γη, την εξέλιξή της και την ακμή και το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων. Και για να εξασφαλίσει την επιστημονική ακρίβεια,  προσέφυγε στις υπηρεσίες δύο επιστημόνων. Του Edwin Hubble, του αστρονόμου που πιστώνεται την ανακάλυψη πως το Σύμπαν διαστέλλεται και του Julian Huxley, του βιολόγου, που συνέβαλε στην ανάπτυξη της Συνθετικής Θεωρίας με την οποία η εξελικτική βιολογία απέκτησε μια νέα πνοή.

Και πράγματι το 4ο μέρος της ταινίας, στον αρχικό του σχεδιασμό συμπεριελάμβανε στην ακολουθία των δραματικών γεγονότων που συνέβησαν στον πλανήτη την εξέλιξη των θηλαστικών και την θριαμβική έλευση του ανθρώπου και του πολιτισμού του. Ο Disney όμως που απεδείχθη τόσο διορατικός, όταν προσέθετε στην ταινία του σύγχρονα στοιχεία της επιστημονικής έρευνας από την Αστρονομία και την Εξελικτική Βιολογία, δήλιασε μπροστά στο ενδεχόμενο μια πολυέξοδη παραγωγή να οδηγηθεί σε οικονομικό ναυάγιο, εξαιτίας του μποϋκοτάζ με το οποίο θα την αντιμετώπιζαν οι δημιουργιστές.

Έτσι ζήτησε να απαλειφθεί από την ταινία η εξέλιξη του ανθρώπου, αλλά και η δημιουργία του πρώτου εμβίου όντος από την άβια ύλη. Και χωρίς όμως αυτά τα σημαντικά γεγονότα το μήνυμα της εξέλιξης που εξέπεμπε η ταινία ήταν τόσο σαφές, ώστε το συγκεκριμένο απόσπασμά της να ενταχθεί στο εκπαιδευτικό εποπτικό υλικό για την προώθηση της ιδέας της εξέλιξης στα Αμερικανικά σχολεία για πολλές δεκαετίες.

Δείτε λοιπόν τα αποσπάσματα της ταινίας που βρήκαμε στο διαδίκτυο, χαρείτε τη μουσική της και τις σκηνές που παρουσιάζουν τη μετάβαση από τον Γαλαξία στον ηφαιστειώδη πλανήτη, την εμφάνιση της ζωής στην αρχέγονη θάλασσα, τις δραματικές προσπάθειές της να αναπαραχθεί και να επιβιώσει, την εμφάνιση των ψαριών, την έλευση της ζωής στην ξηρά και τέλος την ακμή και την εξάλειψη των μεγαλειωδών δεινοσαύρων, που μόνο σε αυτούς η ταινία αφιερώνει ένα  μεγάλο μέρος και περισσότερους από 20 χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων, έναν για κάθε ξεχωριστό είδος τους.

Για την σύνταξη του άρθρου αξιοποιήθηκαν οι ακόλουθες πηγές:

Φρενολογία…

Ήταν γοητευτική όπως όλες οι ψευδοεπιστήμες άλλωστε. Στηριζόταν επίσης σε βάσιμες παραδοχές,  εξαιτίας όμως των επεκτάσεών τους, που δεν επιδέχονταν πειραματική επιβεβαίωση ή διάψευση, έχει τοποθετηθεί οριστικά και αμετάκλητα εκτός του χώρου της επιστήμης.

Ο λόγος λοιπόν για τη φρενολογία, ένα κράμα νευροανατομίας-στις απαρχές της- και ηθικής φιλοσοφίας με το οποίο ο ιδρυτής της, ο Βιεννέζος γιατρός Franz Joseph Gall, συσχέτιζε καθορισμένες περιοχές του εγκεφάλου με συγκεκριμένες συμπεριφορές και χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ανθρώπου.

Η φρενολογία στην εποχή της ακμής της, στα μέσα δηλαδή του 19ου αιώνα, διαδόθηκε στην Ευρώπη και στην Αμερική, απέκτησε ένθερμους οπαδούς, όπως ο  Alfred Russel Wallace και ο Thomas Edison, και αναπτύχθηκε σε επιμέρους κλάδους, όπως η φυσιογνωμική, η ανθρωπομετρία και η κρανιομετρία. Οι κλάδοι αυτοί στηριζόμενοι στη δοξασία ότι το σχήμα του κρανίου, αντανακλά το σχήμα του εγκεφάλου που προστατεύει-όπως το σχήμα των γαντιών παίρνει το σχήμα των χεριών που τα φορούν- αποπειράθηκαν με μετρήσεις διαφόρων φυσικών χαρακτηριστικών του κρανίου και του προσώπου, να αποκαλύψουν την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα των ανθρώπων.

Ένα τέτοιο λοιπόν βιβλίο φρενολογίας ήταν αυτό που εκδόθηκε το 1910 με τίτλο: Heads, faces, types, races και συγγραφέας του οποίου ήταν ο Victor Gabriel Rocine. Το βιβλίο, του οποίου τη διεύθυνση παραθέτουμε εδώ, περιείχε πολυάριθμες εικόνες, που από μόνες τους είναι εύγλωττες. Η μορφή του μετώπου, το σχήμα του προσώπου, της μύτης, των αυτιών, όλα έχουν να πουν κάτι, οπωσδήποτε διασκεδαστικό, αλλά επιστημονικά αφελές, για την ιδιοσυγκρασία του κατόχου τους, τα ταλέντα του, τη ροπή του στην εγκληματικότητα κ.ά.

Χαμηλό μέτωπο, σμιχτά φρύδια, προτεταμένο κάτω χείλος, κυρτή μύτη. Διάγνωση: Ο άνθρωπος αυτός δεν θα συμμερίζεται τα ανθρώπινα, θρησκευτικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά, ή εμπορικά συστήματα.
Mικρό ύψος μετώπου σε σχέση με το εύρος του. Ευρύ, δυνατό, προτεταμένο πιγούνι. Διάγνωση: Ένας αθλητής ίσως, πάντως ένα άτομο με μικρή ικανότητα παραγωγής θεωρητικής σκέψης.
Ευρύ αλλά κοντό μέτωπο. Μεγάλο κεφάλι και αυτιά, κοντός λαιμός, ευρεία κάτω γνάθος. Το πρόσωπο ενός επιχειρηματία ή ενός ανθρώπου που τα καταφέρνει στα πρακτικά ζητήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης «Φρενολογία…»

Sacura…

Ito Shinsui-1930

Η άνοιξη έχει πάρει τις στρατηγικές θέσεις της και τα τελευταία υπολείμματα ενός μακρού και δύσκολου χειμώνα τρέπονται, το ένα μετά το άλλο, σε φυγή…

Ας υποδεχτούμε λοιπόν την ευφρόσυνη εαρινή επίθεση με έναν πίνακα και μερικά χαϊκού του Ιssa για την sakura, δηλαδή την ανθισμένη κερασιά με την οποία η γιαπωνέζικη παράδοση καλωσορίζει την άνοιξη, αλλά υπενθυμίζει ταυτόχρονα, το εφήμερο του κόσμου και της ύπαρξής μας.

Χαίρετε άνθη της κερασιάς· προς τι  όμως η τόση βιασύνη να σκορπίσετε τα πέταλά σας; (1810)

Τα άνθη της κερασιάς πέφτουν. Ένα αηδόνι κελαηδά· αλλά εγώ λυπάμαι (1808)

Το σακούλι μου άδειασε από ρύζι. Όμως οι κερασιές ανθίζουν. (1805)

Άνθη της κερασιάς. Πρόσκαιροι κάτοικοι αυτού του κόσμου (1810)

Στην σκιά των ανθισμένων κερασιών, κανείς δεν είναι απόλυτα ξένος. (1819)

Νυχτερινά άνθη της κερασιάς. Αιθέριες δέσποινες που ζείτε ανάμεσά μας. (1820)

Χωρίς να λυπάστε πέφτετε και σκορπίζεστε. Άνθη της κερασιάς. (1821)

Άνθη της κερασιάς. Αν ήμουν είκοσι χρόνια νεώτερος…

Άνθη της κερασιάς. Όμορφες γυναίκες του Κυότο με τα μάγουλά σας τυλιγμένα σε εσάρπες. (1823)

Υφέρπον το βουνό αναδύεται. Ανάμεσα από τα άνθη της κερασιάς.

Οι θαμώνες της σιωπής

Εκδόθηκε το 1907 έφερε τον τίτλο: «Οι θαμώνες της σιωπής» και σε αυτό ο συγγραφέας του Charles G.D. Roberts (1860-1943), Καναδός ποιητής, πεζογράφος, αλλά και μελετητής της Φυσικής Ιστορίας, εξέθεσε στα μάτια του αναγνώστη του στιγμιότυπα της Άγριας Ζωής, με σεβασμό στην επιστημονική ακρίβεια, αλλά και με την ενσυναίσθηση ενός λογοτέχνη που μεγιστοποιεί το δράμα της επιβίωσης, τοποθετώντας το σε ένα υποβλητικό και σιωπηρό κόσμο, στον οποίο κάθε ενέργεια για την εξασφάλιση της τροφής ή την αποφυγή της σύλληψης παίρνει συνταρακτικές διαστάσεις.

To βιβλίο, κοσμείτο από 50 περίπου εικόνες που φιλοτεχνήθηκαν από έναν σημαντικό Αμερικανό εικονογράφο της Άγριας Ζωής, τον  Charles Livingston Bull (1874-1932). Ανατρέχοντας στις εικόνες που αναρτήσαμε θα διαπιστώσετε πως τόσο στα σκίτσα του με μελάνι (τα περισσότερα), όσο και στις έγχρωμες υδατογραφίες του, η απλή και επηρεασμένη από την Ιαπωνική τεχνοτροπία γραμμή, συνοδεύει με την ακρίβεια, αλλά και τη δραματικότητά της, το κείμενο για το οποίο σύρθηκε…

Ο σύνδεσμος προς το βιβλίο από εδώ

Συνέχεια ανάγνωσης «Οι θαμώνες της σιωπής»

Βρείτε το λάθος…

Το παιχνίδι ονομαζόταν find the fault, δηλαδή: βρείτε το λάθος, ήταν προϊόν του Βρετανικού οίκου Dennis– μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες γραφικών τεχνών που εξειδικευόταν στην παραγωγή  card postal και επιτραπεζίων παιχνιδιών ως και τα μέσα του 20ου αιώνα-και ήταν πολύ δημοφιλές τη δεκαετία του 30 ως παιχνίδι κοινωνικών συγκεντρώσεων μικρών αλλά και μεγάλων.

Η ιδέα του παιχνιδιού ήταν απλή. Οι οικοδεσπότες τοποθετούσαν σε ένα τραπέζι μια σειρά από κάρτες των οποίων η εικόνα είχε κάποιο λογικό ή πραγματολογικό σφάλμα. Οι επισκέπτες αφού παρατηρούσαν για το ίδιο χρονικό διάστημα τις κάρτες, έπρεπε να εντοπίσουν και να σημειώσουν το σφάλμα της κάθε εικόνας σε μια ειδική καρτέλλα, με την οποία είχαν εφοδιαστεί. Στο τέλος   ο νικητής, δηλαδή το μέλος της ομηγύρεως που είχε καταγράψει τα περισσότερα σφάλματα,  λάμβανε ως έπαθλο ένα  δώρο που είχαν αθλοθετήσει οι οικοδεσπότες. 

O οίκος είχε εκδώσει διάφορες σειρές με θέματα παρμένα από το φυσικό περιβάλλον, τα ζώα, τις μεταφορές, τη γεωγραφία ή τα αξιοθέατα διαφόρων τόπων. Εμείς σας παρουσιάζουμε τη σειρά που αφορούσε στην εξοχή.

Δείτε λοιπόν τις κάρτες (τοποθετώντας τον δείκτη του ποντικιού σας στο δεξιό τμήμα κάθε εικόνας, ώστε να εμφανιστεί το ένα βελάκι), προσπαθήστε να εντοπίσετε το λάθος κάθε εικόνας και αν θέλετε να ελέγξετε τις επιδόσεις σας, πηγαίνετε στην τελευταία εικόνα, στην οποία παρέχεται το κλειδί με τις σωστές υποδείξεις.  Καλή διασκέδαση λοιπόν!

findfault b boite

Ένα στιγμιότυπο από την οικογενειακή ζωή του T. H. Morgan

Σε μια από τις τυχαίες αναζητήσεις μας στο διαδίκτυο, πέσαμε πάνω σε ένα εξαιρετικής ποιότητας φιλμάκι στο οποίο αποτυπώνεται ένα στιγμιότυπο από την οικογενειακή  ζωή του T.H.Morgan.

Ατυχώς το βίντεο δεν συνοδεύεται από πρόσθετες πληροφορίες που να μας αποσαφηνίζουν την περίσταση και τα άτομα τα οποία συμμετέχουν.
Μόνο η πινακίδα που κρατά το κοριτσάκι στην αρχή του φιλμ (εγγονή του Morgan;) μας ενημερώνει για την χρονολογία στην οποία γυρίστηκε το φιλμ. Ήταν Μάιος του 1934, όταν δηλαδή ο Morgan ήταν 68 χρονών.

Το στιγμιότυπο απαθανατίζει (πάλι με κάθε επιφύλαξη) έναν τρυφερό και κεφάτο παππού που ασχολείται με τα εγγόνια του.
Δείτε το. Είναι ένα κάποιο δείγμα του ανθρώπου πίσω από τον εμβληματικό επιστήμονα…